Het Grote Fiasco in Vietnam

‘What happened? You ate something wrong? You know, you should be careful what you eat.’, vertelde ze met zachte stem. Mocht mijn leven een soap zijn dan was er na deze bezorgde vraag ongetwijfeld een lachband gestart. Helaas moet mijn leven het stellen zonder geluidseffecten. Behalve dan die van mijn maag.

De ironie dat haar maaltijd de laatste was die ik gegeten had, leek haar volledig te ontgaan. Mij ontging echter niets; behalve dan voedsel. En zo kwam het dat ik drie weken voor het eind van onze trip plots een degout kreeg. Voor noedels. En wortels. En voor die vegetarische loempia’s van 36 uur voor Het Grote Fiasco, want die loempia’s waren ook echt niet te vreten.

Het Grote Fiasco: dat zal voor altijd Vietnam zijn.

Twee dagen voor aankomst in Vietnam had Jonas het fantastische idee om op een afgelegen Cambodjaans eiland een hurmbeger te eten. Van een hamburger van de witte producten kan je natuurlijk niets anders dan miserie verwachten. Dat was exact wat hij kreeg, alleen duurde de miserie wat langer dan gehoopt. Onze eerste week in Vietnam draaide dan ook vooral rond het opsporen van toiletten.

Toen waren we klaar voor het grote avontuur. Dé reden waarom we naar Vietnam afgezakt worden. Dé reden waarom ik zeven maanden geleden mottige halflange sokken kocht in de Action Sports: de Phong Nha grotten in Vietnam. Voor het grote avontuur zouden we nog twee en halve dag doorbrengen in Tam Coc; de Halong Bay op het vasteland.

En vlak voor de laatste halve dag speelde Het Grote Fiasco zich af. Om zes uur ‘s ochtends deelde ik Jonas zakelijk de stand van zaken mee: er zou hier geen enkele nachtbus naar Phong Nha genomen worden, ik zou mij niet meer dan 100 meter van een toilet begeven en het bed was vanaf nu mijn enige echte vriend. En zo gingen de dagen voorbij.

Zo gaf ik één van mijn top drie wishlist bestemmingen van de vakantie op. En eerlijk? Ik denk dat het één van de betere beslissingen was van de hele trip. Die Phong Nha verken ik later nog wel eens; zonder de herinneringen aan Het Grote Fiasco. Want hoe mooi Vietnam ook is; ik kan alleen maar denken aan hoe ik nooit nog noedels kan eten. But hey, maybe it was all worth it. Oordeelt u vooral zelf:

IMG_20180307_185356_490

Ik doe alsof ik met een moto kan rijden.

IMG_20180307_185955_776

Een tempel in de bergen.

IMG_20180307_190242_968

Soundtrack: Samen op de moto van Samson & Gert

IMG_20180307_190650_566

Klein uitzichtje.

IMG_20180307_191022_788

Vogels spotten als een baas.

IMG_20180307_191116_277

Street art in the middle of nowhere

IMG_20180307_191404_520

Van dit soort uitzichten kan ik geen genoeg krijgen.

IMG_20180307_191742_985

Bootjes in Tam Coc.

IMG_20180307_192045_660

Rijstvelden en bergen.

IMG_20180307_192805_144

Ziet ‘m remmen.

IMG_20180307_192953_716

The local life.

IMG_20180307_193144_223

The local life – part 2.

IMG_20180307_193218_142

Detail van een tempel.

IMG_20180307_193729_705

Tempel in de beboste bergen.

IMG_20180307_193835_812

Bootjes in Ninh Binh.

IMG_20180307_194132_196

Ik wou dat ik ook zo enthousiast kon worden van een Ferrari.

IMG_20180307_194019_750

Bai Dinh Tempel.

IMG_20180307_192322_402

Grote liefde voor dit landschap.

IMG_20180307_192136_300

En hoe erg Het Grote Fiasco ook was: ik kom er beter uit dan de gemiddelde geit in Ninh Binh.

IMG_20180307_192212_457

Veel beter.

De waarheid over Halong Bay

Halong Bay: het moest één van de hoogtepunten worden van onze trip door Zuid-Oost Azië. Het staat in miljoenen wishlists, bucket lists en duizenden reispublicaties. Verwachten waren torenhoog – of in dit geval: karstgebergtehoog. Niet zo familiair met Halong Bay? Dan frist deze Google screenshot zeker je geheugen op:

Screenshot_20180310-124808

Onze trip naar Halong Bay begon in Hanoi al onmiddellijk met een zenuwinzinking. Na vijf maanden reizen was ik het spuugzat om routes uit te tekenen, bussen te zoeken en timings te bekijken. Jonas doet niet zo graag aan planningen maken en was bovendien doodziek. Gelukkig – kuch – was er om de vijf meter wel een tour naar Halong Bay te koop. Of beter: om de vijf meter was er een touroperator die ongeveer vijftig verschillende tours verkocht. Die dan allemaal hetzelfde waren, maar ook weer niet.

Niet meer zien, bomen, bos. De route die ik eigenlijk wou nemen – Bai Tu Long Bay in plaats van Halong – bleek te duur en dus kozen we letterlijk voor de eerste de beste tour die het hotel ons drie dagen eerder had voorgesteld. Twee nachten, drie dagen Halong Bay en Lan Ha Bay (Cat Ba).

Even kort mijn verwachtingen opsommen die ik had bij deze trip:

  • Zwemmen in het water in Halong Bay
  • Kayakken en duizend selfies nemen
  • Klimmen naar de tip van een berg en prachtige overzichtsfoto’s nemen
  • Chillen op het zonnedek van de boot
  • Overnachten op een onbewoond eiland

Wie wilt er nu niet als God in Frankrijk leven in Halong Bay?

Screenshot_20180310-125135.jpg

Bon, hoe verliep deze trip nu in realiteit?

We stonden vroeg op om onze bus te halen richting Halong. Onderweg richting bus vroeg ik aan Jonas of hij de paspoorten kon klaarnemen. Jonas informeerde mij dat hij dit niet kon, omdat hij niet wist waar de paspoorten waren. Hij had ze zeker terug gehad van de receptioniste, maar daarna werd het hem allemaal wat flou. Nadat ik mezelf gezworen had niet kwaad te worden, nooit nog iets aan Jonas te overhandigen en gebeld te hebben naar het hotel met de vraag of de paspoorten echt nergens waren, kwam de verlossing: Jonas had de paspoorten dan toch gevonden in zijn rugzak.

Na deze adrenalinerush konden we dit avontuur met een schone lei beginnen: enkel maar goed nieuws. Tot onze bus aankwam bij een lunchbreak waar ze Pepperidge Farm koeken verkochten. AAN WOEKERPRIJZEN! Wat een kwelling: de hemel op aard zo dichtbij en toch onbereikbaar. Na deze tweede hindernis genomen te hebben, kon niets de dag nog stukmaken!

Tot we aankwamen bij Halong Bay. Zichtbaarheid: nougatbollen. Letterlijk. In de haven vaarde ons schip twee andere schepen aan. En niet op de ‘gecontroleerde’ Zuid-Oost Aziatische manier die we intussen gewend zijn. Later vaarde een ander schip het onze dan weer aan. Karma, zeker? Het zegt alleszins meer dan genoeg over het prachtige zicht dat we hadden. Eerlijk: veel gebergtes heb ik die eerste dag niet gezien.

IMG_20180307_212115_300

Zichtbaarheid nihil.

Voor de touroperator maakt het allemaal niets uit: geld moet rollen en uitstappen moeten uitgevoerd worden. Anders contractbreuk, weetjewel.

  • Heb ik gekayakt met een zichtbaarheid van minder dan 10 meter? Check!
  • Heeft onze gids meerdere hartaanvallen gehad tijdens het kayakken? Check! Het is niet goed voor het hart als er bij minieme zichtbaarheid dronken Duitsers hun ding willen doen. Het is ook niet goed dat er speedboats varen in kayakroutes.
  • Hebben we gezwommen in Halong Bay? Nope. De lucht te koud, het water te vervuild.
  • Hebben we geklommen naar een berg om prachtige uitzichtsfoto’s te nemen? Mmm… Geklommen hebben we alleszins. Drie keer zijn we naar de top van een berg gegaan. Meestal op het tempo van twee superfitte Deense fitnessboys (groepsgenoten). Het zicht hadden we zelden mee. ‘Beautiful view’, zei onze gids gegarandeerd, ‘but not today‘.
  • Was de overnachting op het onbewoond eiland magisch? De overnachting was alleszins onvergetelijk alleen al om het feit dat Jonas het eten er zo slecht vond dat hij bijna niets at. Dat was dan ook de eerste keer in elf jaar dat ik dat meemaakte. Verder heb ik op deze vijf maanden geleerd dat een onbewoond eiland alleen magisch is in de boekskes.

Kortom: ik had het helemaal gehad met Halong Bay. Ik was er klaar mee. Op de derde dag was ik blij uit de baai weg te zijn. Tot ik moederziel alleen op het zonnedek zat, de mist wegtrok en ik Halong Bay dan toch eindelijk te zien kreeg. Monochroom.

IMG_20180304_065521_356IMG_20180304_065548_969IMG_20180305_105319_134
IMG_20180303_172117_200

In Halong Bay ben je nooit alleen.

IMG_20180305_144245_972

Vlaggetjes om de sfeer er in te houden.

IMG_20180305_200228_322IMG_20180305_195846_703
IMG_20180305_144722_288

Visser.

IMG_20180305_144429_459
IMG_20180305_144523_379

‘Visboerderij’

IMG_20180305_144623_002

Ons ‘onbewoond’ eiland.

 

Cambodja, mijn minnaar.

Liefste Cambodja,

Ik moet eerlijk met je zijn: mijn hart heb ik achtergelaten in Myanmar. Dat kan je dus al niet meer stelen. Eerlijk: mijn lief kan je niet meer worden, maar misschien wel mijn minnaar?

Ik stond zeer sceptisch tegenover jou. ‘Eventjes die tempels doen en dan weer weg’, dacht ik. Dat zag ik verkeerd.

Ooit was je één van de grootste Aziatische machten: het Khmer-rijk. Vanuit Angkor werd er geregeerd over Cambodja, Laos, Vietnam en Thailand. De invloed reikte tot delen van Myanmar en Maleisië. En dan – poef – was het gedaan met het Angkoriaanse Rijk. Verdwenen in de jungle van de 13e eeuw. Geregeerd door zwakke koningen, het slachtoffer van eeuwenlange oorlogen met Vietnam, Thailand en het eigen land. Van de meest welvarende staat tot de underdog van Zuid-Oost Azië.

IMG_20180226_154241_622IMG_20180213_214704_083IMG_20180213_220010_151IMG_20180216_181854_673IMG_20180214_090905_869

Ik kan niet aan je denken zonder een krop in de keel te krijgen. Jonas vertelde me wel honderd keer dat hij in zijn tienerjaren onwel was geworden door een bezoek aan de Killing Fields. Negenennegentig keer repliceerde ik: ‘Het schijterij krijgt ge alleen van slecht eten‘. Daar denk ik nu toch anders over.

IMG_20180226_155036_255

Stupa ter ere van de slachtoffers van de Killing Fields

IMG_20180226_155120_906

Herdenkingsbandjes bij de Killing Fields

De ogen in Cambodja kijken anders dan die in hun buurlanden. Je ziet het. Je voelt het. De Khmer Rouge hebben in Cambodja een hele generatie vernietigd. En zij die het geluk hadden te blijven leven zijn getekend. Van de zeven miljoen Cambodjanen bleven er na de Khmer Rouge nog maar vijf miljoen over. Elke Cambodjaan kent meerdere mensen die het leven gelaten hebben tijdens het verschrikkelijke regime en dat merk je. Maar hun veerkracht lijkt toegenomen. Ze lijken meer te geloven in de toekomst dan tijdens ons vorige bezoek. Er wordt meer gelachen en vooral: er wordt enorm gehoopt op de nieuwe generatie. Zij die niet besmet zijn met vreselijke herinneringen.

IMG_20180226_153222_445IMG_20180226_153353_280IMG_20180226_153539_673IMG_20180226_153625_915IMG_20180226_153734_822

Net dat maakt dat ik onnoemlijk veel respect heb voor jou, Cambodja. Je bent de underdog. Gezinnen reizen liever naar Thailand; zij die van het verlaten pad willen kiezen voor Laos en avonturiers vind je in Vietnam. Reizigers landen in Siem Reap, bezoeken Angkor Wat en denken dat ze ‘Cambodja gedaan hebben’. Op dezelfde manier dat toeristen snel even op de Brusselse Grand Place lopen om vervolgens België ontdekt te hebben. Het is prachtig, het is adembenemend, maar de echte herinneringen worden in de zijlijn gemaakt.

IMG_20180226_154026_108

Monniken op ronde.

IMG_20180226_154306_438

Geluksbrenger?

IMG_20180226_163058_903

Zonsondergang Kampot.

IMG_20180226_163333_465

Kampot Pepper.

IMG_20180226_163151_334

Dat hebben ze hier ook.

IMG_20180226_163024_575

Zonsondergang op weg naar de vuurvliegjes.

IMG_20180226_162945_659

Visser in Kampot.

IMG_20180226_154209_325

Tuk Tuk!

IMG_20180226_154341_945

Tempel – Detail.

Zijn wij backpackers?

We zijn nu pakweg 5 maanden onderweg en hebben reeds mogen ondervinden hoe dat nu eigenlijk voelt om zo lang zo ver van huis weg te zijn. Op voorhand lees je veel verhalen over hoe het wel en niet moet, waar je voor moet opletten en aan welke gezellige dingen je allemaal kan doodgaan. Tot dusver leven we beide nog en beseffen we dat veel van de informatie die we op voorhand kregen, toch wel een eindje van de realiteit ligt. Moest ze volledig kloppen, hadden we Australië dus niet overleefd.

  • Australië zit vol spinnen, slangen en krokodillen.
  • Myanmar is supermoeilijk om van plaats A naar plaats B te gaan. Betalen kan enkel met super propere Dollars.
  • In Azië wordt je sowieso 17 keer overvallen. Let op!

Onderweg zijn we ook al veel andere reizigers tegengekomen. Je vindt ze in alle maten, soorten en gewichten. Er is alvast één conclusie die we uit deze ontmoetingen hebben kunnen trekken: wij zijn geen backpackers. Ja, we hebben een backpack, maar daar stopt de vergelijking dan ook. Het beeld dat we hadden van typische backpackers die de wereld veroverden was dan misschien ook een beetje te idyllisch.

Zolang we vertoefden in plekken waar er weinig toerisme was of waar backpackers niet met hopen op elkaar zaten, viel alles nog zeer goed mee. Van zodra we echter een backpackershub bezochten (Ubud, Indonesië; Luang Prabang, Laos; …), werd het ons pijnlijk duidelijk: we waren misschien al een beetje te oud om ons echte backpackers te noemen.

Vermoedelijk schetsen we hier nu een zeer eenzijdig beeld en hebben we gewoon pech gehad. Van zodra we een echt hostel binnenstapten was het altijd wel heel gezellig, tot op het punt dat er geslapen diende te worden. Er was altijd wel iemand die luidop moest staan overgeven, roepen, of gewoon verliefd moest doen via Skype (dat kan ook zeer luid). De typische discussies doorheen de dag gingen als volgt …

  • ‘s Ochtends ging het over de slechte nachtrust en het lawaai.
  • ‘s Middags over wie ze allemaal waar een tong hadden gedraaid (dat ging dan verder over naar herpes, chlamidia en andere leuke SOA’s, …)
  • ‘s Avonds was er altijd wel een bar waar ze zich laveloos zat konden drinken (Sakura Bar, Laos, daar krijgje emmers met Whisky tijdens happy hour, ik ben te oud om dat nog normaal te vinden).

Geloof me, het is niet echt super gezellig, zowel voor de lokale bevolking als voor de andere toeristen als er een stoet zombies over de lokale markt strompelt na het happy hour. Het is wel ongelooflijk boeiend om naar de zatte verhalen te luisteren, moeten we toegeven.

Gelukkig waren er voor elke bedenkelijke backpacker ook 10 anderen waarmee het wel fijn vertoeven was. We hebben mensen ontmoet uit alle delen van de wereld. Veel Belgen, Nederlanders en Duitsers. Eén koppel was onderweg van Australië naar Duitsland met de 4×4, anderen deden gelijkaardige trips, maar dan toch weer helemaal anders. de informatie die je van deze mensen krijgt is zeer waardevol.

Het viel ons ook op dat afhankelijk van het budget en persoonlijke instelling, mensen enorm verschillen. Ja, wij hebben die middelmatige pizza van 5€ gegeten, terwijl anderen (met duidelijk een groter budget) er bedenkelijk over deden: “te duur!”. Ons budget is in orde. Zolang we niet elke dag spreekwoordelijke oesters of kaviaar eten, komen we wel rond. We hoeven ons voorlopig nog niet bezig te houden met tactieken over “hoe voorbij de ticketcontrole geraken zonder betalen” (TripAdvisor).

We trekken nog even verder met onze rugzak!

(Helaas nog geen hostels/backpackers tegengekomen die in het bezit waren van een 999 game. Deze opdracht blijft momenteel helaas onvervuld.)

Rest er mij nog een vraag: Iemand mijn wandelstok gezien?

 

 

Cambodja: Het land van de mooiste Franse villa’s

Villa te koop

Prachtige villa, gebouwd tijdens de jaren ’30 in Europese/Khmer stijl, te koop.

  • Locatie: in het stadscentrum, vlakbij talrijke gezellige restaurants. School, openbaar vervoer, markt, winkelcentrum op slechts vijf minuten wandelen.
  • Staat: op te frissen.
  • Vraagprijs: €200.000

Een zoekertje dat zo vanop Immoweb geplukt kan zijn. Ongelovige Thomassen mogen nu de staat van de Leuvense huizenmarkt beginnen Googlen. Eén verschilpunt: €200.000 ga je niet nodig hebben. De locatie is namelijk niet Leuven, maar Kep in Cambodja.

Cambodja kent honderden – of misschien wel duizenden – verlaten Franse koloniale villa’s. Als je ze nu ziet liggen, verborgen in de Aziatische jungle, dan is het soms moeilijk voor te stellen dat the rich and famous hier in Cambodja kwamen flaneren. Koning Sihanouk had zo verschillende huizen: in Kampot en in Kep. In zijn royale villa in Kep keek hij uit over de Golf van Thailand en kon hij Vietnam zien liggen. Kep was een bruisende stad in de sixties: de Cambodjaanse koning en elite bouwden er prachtige buitenverblijven. Ze werden er vervoegd door internationale filmsterren en de Europese nouveau riche. Allemaal zagen ze iets in Kep. De Cambodjaanse Rivièra, de Côte d’Azur van Zuid-Oost Azië.

IMG_20180227_131422_452

Kep: gateway naar o.a. Koh Tonsay (Rabbit Island)

IMG_20180226_163024_575

Ik zie ook wel iets in Kep en Kampot. (Foto: Kampot)

IMG_20180227_131033_591

Uitzicht vanop één van de vele villa’s in Kep. Ik begrijp die rijkerds uit de jaren ’60 wel.

 

Flashforward naar 2018: Van de bling en glamour uit de gouden jaren ’60 blijft er op het eerste zicht niet veel over. Kep is een rustige stad met een befaamde krabmarkt. Vanuit het water wuift een gigantische krab de bezoekers toe: Welcome to Kep. Niet meteen het toonbeeld van modernisme.

IMG_20180227_095126_182

Welcome to Kep: Kunst met een grote K.

Toch? Als je naar de andere kant kijkt dan zie je ze. De Franse villa’s uit de gloriedagen. Er staan geen ramen meer in. Vaak geen daken. Alle koperdraden zijn weggehaald. Verkocht. Het zijn gestripte monumenten. Ze doen nu dienst als kleedkamer of douche. Ze doen dienst als woonst voor een aantal ‘legale’ krakers: families die in de ruïnes wonen en ze bewaken voor de eigenlijke eigenaar. Of ze doen geen dienst meer en zijn volledig opgeslorpt door de Cambodjaanse jungle. Waar je in Angkor Wat een eeuwenoude stad uit de jungle kan zien komen; zo kan je in Kep een honderdjarige stad zien opdoemen.

IMG_20180227_141544_096

De koninklijke villa van Sihanouk in Kampot.

IMG_20180227_141218_945

Streetart op de koninklijke villa (Kampot)

IMG_20180227_095809_932

Uitzicht van de ene villa op de andere in Kep.

IMG_20180227_130612_842

Kep: Villa met zeezicht.

Na de gouden jaren ’60 begon het donkerste hoofdstuk uit de Cambodjaanse geschiedenis. Kep werd een spookstad: Vietnamese troepen vielen binnen in 1970 – en aten volgens de legende letterlijk de hele zoo op. In 1975 kwam het gevaar van eigen land: de Khmer Rouge deed z’n intrede in Kep. De communisten vernielden de reeds leegstaande villa’s. De weinige inwoners die nog niet waren gevlucht, werden een vogel voor de kat. Alle Franssprekende Cambodjanen werden verzameld in een benzinestation en in brand gestoken.

IMG_20180227_130340_583

Kep: villa waar ooit een dokter gezeten moet hebben.

IMG_20180224_165817_225

Deze villa in Kampot heeft al vele levens gezien.

IMG_20180227_095718_853

Graffiti op een villa in Kep.

IMG_20180227_130651_105

De jungle neemt over in Kep.

IMG_20180227_095216_787

Kep: opnieuw villa met zeezicht.

IMG_20180227_095400_540

Eén van de weinige intacte vloeren. (Kep)

IMG_20180227_125759_906

I feel the same way.

IMG_20180227_130801_473

Ook badkamers zijn niet veilig voor de jungle (Kep).

IMG_20180227_130456_445

Kep, prachtige stad.

IMG_20180227_130414_048

Villa met bijbouw. (Kep)

IMG_20180227_130929_408

Graffiti op een villa in Kep.

IMG_20180227_125639_893

Supermooie architectuur, nog mooiere streetart. (Kep)

IMG_20180227_095311_212

Kep.

IMG_20180227_095520_650

Achtergelaten door krakers. (Kep)

IMG_20180227_130258_602

De verdieping is verdwenen, de onderbouw nog niet. (Kep)

IMG_20180227_130959_657

Detail van een mural in Kep.

IMG_20180227_141340_307

Grote streetart in Kampot.

IMG_20180227_141507_757

Ook in Kampot neemt de jungle het over.

IMG_20180227_141821_767

Godsdienstige spreuken in Kampot.

IMG_20180227_141856_131

Overblijvende badkamermuur in Kampot.

Dat was het einde van Kep – en vele andere steden. De Cambodjaanse kustlijn is bezaaid met achtergelaten villa’s. Een levend geschiedenisboek. De villa’s worden nu opgekocht; meestal door Chinezen of Vietnamezen. Buitenlandse vastgoedprojecten zijn big business in Cambodja. Dat leidt tot heel wat sceptische geluiden: de renovaties en nieuwbouw zijn vaak een doorn in het oog. Illegale houtkappraktijken, het afbreken van erfgoed en de vraag of de lokale bevolking er ook wat aan heeft.

IMG_20180227_141626_239

Uitzicht in Kampot over bos dat (nog?) niet gekapt is. (Bokor National Park)

IMG_20180227_141658_244

Oude, vervallen kerk in Kampot. (Bokor National Park)

Ergens begrijp ik het wel: die lelijke, nieuwe structuren. Cambodja wilt een nieuw hoofdstuk schrijven, een pagina omslaan. Dat is mooi. De uiteindelijke casino’s en resorts zijn dit iets minder.

 

Cambodja, het land van de tweede kans

Iedereen verdient een tweede kans – en dus ook Cambodja. Vier jaar geleden vlogen we van Thailand naar Siem Reap – voor Angkor Wat. Mijn eerste indruk met Cambodja was dan ook samen te vatten met volgende sleutelbegrippen: kleine luchthaven, grenscontrole waar overheidspersoneel toeristen uitlachtte, lang wachten, veel te veel personeel voor één taak, nul glimlach (op het uitlachen na dan).

Onze gids – destijds konden we ons dat veroorloven – maakte die eerste indruk er niet veel beter op. Hij lachtte nooit, ramelde 1001 feiten af in de tempels maar zodra uit de tempels gaf hij toch vooral commentaar op Vietnamezen. Van heel Angkor Wat heb ik dan ook maar één iets onthouden toen: Angkor Wat zou eigendom zijn van Vietnam en de Cambodianen zouden er geen cent van overhouden.

Ik had dus niet meteen de beste indruk van Cambodja en ook niet meteen zin om ooit nog terug te komen. Tot ik begon te merken dat ik altijd maar één antwoord had op de vraag ‘En, wat vond je dan van Thailand, wat raad je aan?’. Het antwoord was nooit Thailand. Het antwoord was altijd Angkor Wat. Cambodja. Altijd.

Tijd dus voor die welverdiende tweede kans. Tijd dus om in te lezen over het eigenaarschap van Angkor Wat en te beseffen dat sommige gidsen nu eenmaal bepaalde politieke stromingen volgen. Tijd om opnieuw omver geblazen te worden door het mooiste stuk UNESCO-werelderfgoed ter wereld.

Of niet? Angkor Wat is overcrowded. Medereizigers vroegen me waarom ik in godsnaam zou teruggaan naar zo’n oord van verderf waar toeristen als paddestoelen uit de grond schieten. Ze keken me zelfs aan met een gezicht vol walging, alsof ik net had gezegd dat ik elke dag stront als lunch eet.

Dus het finale oordeel?

Ja, de toeristen staan hier in duizendtallen klaar.
Ja, sommige toeristengroepen – kuch, Chinezen – doen er alles aan om op je zenuwen te werken: alles aanraken, roepen, vervuilen.
Ja, het is er duizend graden warm en in die hitte is het soms moeilijk om het hoofd koel te houden als je net door zo’n groep opgeslorpt wordt.

IMG_20180213_215257_031

Wat er gebeurt wanneer je tuktuk-driver je naar de zonsondergangtempel brengt ‘zonder Chinezen’: mini-Europa, da’s reuze.

IMG_20180213_215341_260

In zo’n geval is je GSM misschien inderdaad nog interessanter dan de zonsondergang.

Soms moet je je verbeelding gebruiken. Moet je je inbeelden hoe een site zou zijn als je er alleen zou rondlopen. Moet je kijken naar de details. Dan vergeet je dat er zonet een bende Chinezen een hakka stond te doen in een actieve tempel. Dan vergeet je dat er zonet eentje geklommen is op een muur, vlak naast het bord ‘do not climb‘. Dan vergeet je dat alles, vergeef je de tempels hun oneindige schoonheid en aantrekkingskracht en kan je nog steeds met opgeheven hoofd zeggen: Ja, ik vind de tempels rond Angkor Wat het mooiste van alles wat er is op aard.

Oh, en er zijn ook manieren om in een toeristisch walhalla van de platgetreden weg af te wijken. Dat ook, natuurlijk. Een foto van de zonsopkomst bij de eigenlijke Angkor tempel heb ik dus aan mij laten voorbijgaan. Maar dit niet:

IMG_20180213_214836_478

De zon hebben we uiteindelijk niet zien ondergaan; we zijn naar een match van de tuktuk drivers gaan kijken.

IMG_20180214_090958_511

De volgende ochtend hebben we zonsopgang gezien op een tempel met in totaal tien andere toeristen. 

IMG_20180213_215221_288

Nochtans ook schoon, zenne.

IMG_20180213_215903_097

Elke tempel heeft mindere ingangen. Sommige stukken zijn dus bijna verlaten.

IMG_20180213_215627_356

Dit is ‘m! De eigenlijke, enige Angkor Wat.

IMG_20180215_170703_086

Feeling overwhelmed? Look at those details.

IMG_20180213_215445_297

No worries! Zelfs op drukke plaatsen zijn er stukken waar niemand komt en waar je dus 100% voor the gram kunt gaan! Zelfs in de enige, echte Angkor Wat! Say Waaaaat?!

IMG_20180213_220118_593

Hoe kan je dit niet het mooist op aard vinden?

IMG_20180214_091252_617

Tempels die ver buiten het Angkor Complex liggen, worden vaak minder bezocht.

IMG_20180213_220841_863

Ja, de enige foto waarvoor ik in de rij ben gaan staan. En dan begreep niemand waarom ik bleef staan en geen selfie nam – zoals de bedoeling was van de rij.

IMG_20180213_214438_513

Dus dan toch maar even de nieuw herwonnen Go Pro bovengehaald.

IMG_20180213_221108_759

Honderden jaren oud he, mannekes!

IMG_20180213_221230_219

Als je rond de tempels wandelt, kom je al onmiddellijk veel minder toeristen tegen dan in de tempels. Ook wel meer spinnen.

IMG_20180214_091817_063

Dat die tempels nog bestaan is een mirakel op zich.

IMG_20180213_220436_785

Altijd blijven lachen.

IMG_20180213_222626_929

Voel je je opnieuw overweldigd? DETAILS!

IMG_20180214_091542_265

Kijk naar die vogels beneden. Zo mooi.

IMG_20180213_221309_380

Oké, sommige details zijn wat bijgewerkt.

IMG_20180215_170743_251

Het Angkor Wat complex heeft niet alleen prachtige tempels, maar ook wreed fotogenieke meren.

En als het hele Angkor Wat complex toch wat te druk is naar je zin, dan heb je nog andere prachtige zaken:

IMG_20180215_171021_100

Niet ver van Siem Reap ligt Phnom Kulen, een heilige berg – met mooie waterval.

IMG_20180215_170951_269

De rivierbodem is bedekt met linga’s – kilometers aan een stuk.

IMG_20180215_171122_697

Afkoelen in het ijskoude water bij de waterval: hoe vroeger je hier komt, hoe eenzamer je bent. Early birds always get the worm. En ze kunnen eindelijk hun action cam gebruiken waarvoor-ie dient.

IMG_20180215_170852_168

EN ZE HEBBEN HIER OOK KATTEN!! VIJFDUIZEND PLUSPUNTEN! 

IMG_20180216_181304_778

Prasat Preah Vihear; een bevochten tempel vlakbij de Thaise grens. En als je hier dan op één toerist na helemaal alleen bent dan wordt het alleen maar specialer.

IMG_20180216_181622_433

Prasat Preah Vihear, met in de achtergrond één van de vele bewakers voor de tempel.

IMG_20180216_182143_641

Tempel in het Koh Ker complex. De wortels omcirkelden de tempel de volledige 360°.

IMG_20180216_182323_174

Bang Mealea, al dichterbij Siem Reap en dus drukker, maar nog steeds fantastisch.

IMG_20180216_181854_673

OKE, IK BEN VERLIEFD OP DEZE TEMPEL!

IMG_20180216_182245_493

Detail bij Bang Mealea

IMG_20180216_182520_116

Beng Mealea.

IMG_20180216_181811_555

De befaamde ‘piramide’ in het Koh Ker complex.

4.000 eilanden en 2 Belgen

‘False advertising‘, zouden de Amerikanen roepen bij het aanschouwen van Si Phan Don – oftewel: de 4.000 eilanden bij Laos. Laos is het enige Zuid-Oost Aziatiche land dat volledig omgeven is door land. Omdat een mens altijd wil hebben wat hij niet krijgen kan, heeft Laos een inventieve oplossing bedacht: ze hebben hun eigen stukje kustklimaat gemaakt bij de 4.000 eilanden in de Mekong.

IMG_20180215_161645_719

Hopelijk zit Leonardo er ook nog.

IMG_20180211_112152_780

Leonardo nergens te bespeuren.

Voor u uw strandstoel en badhanddoek begint in te pakken: de meeste van deze eilanden zijn rotsblokken of bomen. Mijn favoriet eiland is het datgene waar er in het midden van de kolkende Mekong een schofel tentje staat. Dit is het Temptation Island van Laos: alle scheefpoepers moeten hier overnachten. Een twist die de televisieversie ook kan gebruiken. 

IMG_20180211_100030_787

Ontmoet: de Mekong met haar vele eilandjes.

IMG_20180211_112050_217.jpg

Ontmoet ook: De Hut der Verderf.

Verder beschikken de 4.000 eilanden ook over chille inwoners. Erg chill. Zodanig chill dat wij in ons hotel eigenlijk nooit iemand hebben gezien. Na twee dagen hadden we dan toch door dat we de permanent slapende uitbaatster best mochten wekken met onze vragen. Rechtstaan of gaan zitten deed ze niet, antwoorden wel. Zo praten tegen een balie is toch best maar vreemd. Ook vreemd: restaurants/cafés binnenwandelen en uiteindelijk vijf minuten later opnieuw buitenwandelen omdat er niemand – maar dan ook echt niemand – te vinden is. Niet achter de toog, niet in het restaurant zelf, niet in de toiletten, niet in de tuin, even heel luid kuchen, nee, nog altijd niemand, beetje stampen met de voeten en luidruchtig praten, nope, niets, volgend café.

De eilanden hebben ook veel fietsen, het ‘makkelijkste’ transportmiddel. Er zijn geen asfaltwegen, dus je fietst met de goedkoopste Chinese fiets ter wereld over zandwegen. En als je dan van het pad begint af te wijken dan worden de zandwegen een soort mountainbikepad avant la lettre. 48 uur later was ons achterste nog aan het revalideren van deze aanslag op het menselijk lichaam.

IMG_20180211_112344_842

SO MUCH PAIN.

IMG_20180211_112256_590

EN DAN NA AL DIE PIJN EEN DOOD EIND.

IMG_20180211_112504_684

Gelukkig werken andere bruggen nog wel.

En ik denk dat dit onze weken in Laos voor mij een beetje samenvat: het was niet altijd even makkelijk, de Laotianen waren in niets te vergelijken met hun Myanmarese buren, maar zodra je het prachtige landschap voor jezelf had, vergat je dit allemaal in een vingerknip.

IMG_20180210_122859_032

Wat? Een pijne poep? Ik weet er niks meer van: alles vergeven!

IMG_20180210_122645_008

De slechtste bediening ter wereld? Wie heeft er bediening nodig met dit uitzicht? Allemaal vergeven!

IMG_20180210_122726_329

Can’t be mad at animals.

IMG_20180210_122803_645

Vriendelijkste boat driver ter wereld. Leek nergens weg te willen en genoot 110% van elk uitzicht.

IMG_20180211_095945_409

Boten in de Mekong.

IMG_20180211_111804_033

Gebrek aan hotelpersoneel ook onmiddellijk vergeven met zo’n uitzicht.

IMG_20180211_095746_508

Tyler, wherever you may be, Laos has got your back.

IMG_20180211_111920_791

Vissers zijn altijd fotogeniek.

IMG_20180211_112535_523

Zelfs als het alleen hun attributen zijn.

IMG_20180211_112621_394

100% net zoals de schilderijen die ze op hun avondmarkten verkopen aan toeristen.

IMG_20180211_112703_830

Twee irrawaddydolfijnen in de Mekong. Deze walvis wordt met uitsterven bedreigd. In de Mekong leven er amper een 80-tal.

Het revalideren van de pijne fietspoepen deden we trouwens in Champasak – waar we ons mentaal en cultureel al voorbereiden op de volgende bestemming: Cambodja.

IMG_20180211_113726_173

De Angkoriaanse ruïne van Wat Phou nabij Champasak.

IMG_20180211_114435_393

Intrige.

IMG_20180211_114241_535

No listening.

IMG_20180211_113947_332

Frangipani-bloemen.

IMG_20180211_114107_382

Detail van de Angkoriaanse stijl.

IMG_20180211_113920_069

De tempel wordt vandaag nog steeds zeer actief gebruikt door de Laotianen.

IMG_20180211_113625_181

Afscheid nemen van een land doe je best met goed gezelschap.

IMG_20180211_112746_125

Overexcited.