Cambodja: Het land van de mooiste Franse villa’s

Villa te koop

Prachtige villa, gebouwd tijdens de jaren ’30 in Europese/Khmer stijl, te koop.

  • Locatie: in het stadscentrum, vlakbij talrijke gezellige restaurants. School, openbaar vervoer, markt, winkelcentrum op slechts vijf minuten wandelen.
  • Staat: op te frissen.
  • Vraagprijs: €200.000

Een zoekertje dat zo vanop Immoweb geplukt kan zijn. Ongelovige Thomassen mogen nu de staat van de Leuvense huizenmarkt beginnen Googlen. Eén verschilpunt: €200.000 ga je niet nodig hebben. De locatie is namelijk niet Leuven, maar Kep in Cambodja.

Cambodja kent honderden – of misschien wel duizenden – verlaten Franse koloniale villa’s. Als je ze nu ziet liggen, verborgen in de Aziatische jungle, dan is het soms moeilijk voor te stellen dat the rich and famous hier in Cambodja kwamen flaneren. Koning Sihanouk had zo verschillende huizen: in Kampot en in Kep. In zijn royale villa in Kep keek hij uit over de Golf van Thailand en kon hij Vietnam zien liggen. Kep was een bruisende stad in de sixties: de Cambodjaanse koning en elite bouwden er prachtige buitenverblijven. Ze werden er vervoegd door internationale filmsterren en de Europese nouveau riche. Allemaal zagen ze iets in Kep. De Cambodjaanse Rivièra, de Côte d’Azur van Zuid-Oost Azië.

IMG_20180227_131422_452

Kep: gateway naar o.a. Koh Tonsay (Rabbit Island)

IMG_20180226_163024_575

Ik zie ook wel iets in Kep en Kampot. (Foto: Kampot)

IMG_20180227_131033_591

Uitzicht vanop één van de vele villa’s in Kep. Ik begrijp die rijkerds uit de jaren ’60 wel.

 

Flashforward naar 2018: Van de bling en glamour uit de gouden jaren ’60 blijft er op het eerste zicht niet veel over. Kep is een rustige stad met een befaamde krabmarkt. Vanuit het water wuift een gigantische krab de bezoekers toe: Welcome to Kep. Niet meteen het toonbeeld van modernisme.

IMG_20180227_095126_182

Welcome to Kep: Kunst met een grote K.

Toch? Als je naar de andere kant kijkt dan zie je ze. De Franse villa’s uit de gloriedagen. Er staan geen ramen meer in. Vaak geen daken. Alle koperdraden zijn weggehaald. Verkocht. Het zijn gestripte monumenten. Ze doen nu dienst als kleedkamer of douche. Ze doen dienst als woonst voor een aantal ‘legale’ krakers: families die in de ruïnes wonen en ze bewaken voor de eigenlijke eigenaar. Of ze doen geen dienst meer en zijn volledig opgeslorpt door de Cambodjaanse jungle. Waar je in Angkor Wat een eeuwenoude stad uit de jungle kan zien komen; zo kan je in Kep een honderdjarige stad zien opdoemen.

IMG_20180227_141544_096

De koninklijke villa van Sihanouk in Kampot.

IMG_20180227_141218_945

Streetart op de koninklijke villa (Kampot)

IMG_20180227_095809_932

Uitzicht van de ene villa op de andere in Kep.

IMG_20180227_130612_842

Kep: Villa met zeezicht.

Na de gouden jaren ’60 begon het donkerste hoofdstuk uit de Cambodjaanse geschiedenis. Kep werd een spookstad: Vietnamese troepen vielen binnen in 1970 – en aten volgens de legende letterlijk de hele zoo op. In 1975 kwam het gevaar van eigen land: de Khmer Rouge deed z’n intrede in Kep. De communisten vernielden de reeds leegstaande villa’s. De weinige inwoners die nog niet waren gevlucht, werden een vogel voor de kat. Alle Franssprekende Cambodjanen werden verzameld in een benzinestation en in brand gestoken.

IMG_20180227_130340_583

Kep: villa waar ooit een dokter gezeten moet hebben.

IMG_20180224_165817_225

Deze villa in Kampot heeft al vele levens gezien.

IMG_20180227_095718_853

Graffiti op een villa in Kep.

IMG_20180227_130651_105

De jungle neemt over in Kep.

IMG_20180227_095216_787

Kep: opnieuw villa met zeezicht.

IMG_20180227_095400_540

Eén van de weinige intacte vloeren. (Kep)

IMG_20180227_125759_906

I feel the same way.

IMG_20180227_130801_473

Ook badkamers zijn niet veilig voor de jungle (Kep).

IMG_20180227_130456_445

Kep, prachtige stad.

IMG_20180227_130414_048

Villa met bijbouw. (Kep)

IMG_20180227_130929_408

Graffiti op een villa in Kep.

IMG_20180227_125639_893

Supermooie architectuur, nog mooiere streetart. (Kep)

IMG_20180227_095311_212

Kep.

IMG_20180227_095520_650

Achtergelaten door krakers. (Kep)

IMG_20180227_130258_602

De verdieping is verdwenen, de onderbouw nog niet. (Kep)

IMG_20180227_130959_657

Detail van een mural in Kep.

IMG_20180227_141340_307

Grote streetart in Kampot.

IMG_20180227_141507_757

Ook in Kampot neemt de jungle het over.

IMG_20180227_141821_767

Godsdienstige spreuken in Kampot.

IMG_20180227_141856_131

Overblijvende badkamermuur in Kampot.

Dat was het einde van Kep – en vele andere steden. De Cambodjaanse kustlijn is bezaaid met achtergelaten villa’s. Een levend geschiedenisboek. De villa’s worden nu opgekocht; meestal door Chinezen of Vietnamezen. Buitenlandse vastgoedprojecten zijn big business in Cambodja. Dat leidt tot heel wat sceptische geluiden: de renovaties en nieuwbouw zijn vaak een doorn in het oog. Illegale houtkappraktijken, het afbreken van erfgoed en de vraag of de lokale bevolking er ook wat aan heeft.

IMG_20180227_141626_239

Uitzicht in Kampot over bos dat (nog?) niet gekapt is. (Bokor National Park)

IMG_20180227_141658_244

Oude, vervallen kerk in Kampot. (Bokor National Park)

Ergens begrijp ik het wel: die lelijke, nieuwe structuren. Cambodja wilt een nieuw hoofdstuk schrijven, een pagina omslaan. Dat is mooi. De uiteindelijke casino’s en resorts zijn dit iets minder.

 

Cambodja, het land van de tweede kans

Iedereen verdient een tweede kans – en dus ook Cambodja. Vier jaar geleden vlogen we van Thailand naar Siem Reap – voor Angkor Wat. Mijn eerste indruk met Cambodja was dan ook samen te vatten met volgende sleutelbegrippen: kleine luchthaven, grenscontrole waar overheidspersoneel toeristen uitlachtte, lang wachten, veel te veel personeel voor één taak, nul glimlach (op het uitlachen na dan).

Onze gids – destijds konden we ons dat veroorloven – maakte die eerste indruk er niet veel beter op. Hij lachtte nooit, ramelde 1001 feiten af in de tempels maar zodra uit de tempels gaf hij toch vooral commentaar op Vietnamezen. Van heel Angkor Wat heb ik dan ook maar één iets onthouden toen: Angkor Wat zou eigendom zijn van Vietnam en de Cambodianen zouden er geen cent van overhouden.

Ik had dus niet meteen de beste indruk van Cambodja en ook niet meteen zin om ooit nog terug te komen. Tot ik begon te merken dat ik altijd maar één antwoord had op de vraag ‘En, wat vond je dan van Thailand, wat raad je aan?’. Het antwoord was nooit Thailand. Het antwoord was altijd Angkor Wat. Cambodja. Altijd.

Tijd dus voor die welverdiende tweede kans. Tijd dus om in te lezen over het eigenaarschap van Angkor Wat en te beseffen dat sommige gidsen nu eenmaal bepaalde politieke stromingen volgen. Tijd om opnieuw omver geblazen te worden door het mooiste stuk UNESCO-werelderfgoed ter wereld.

Of niet? Angkor Wat is overcrowded. Medereizigers vroegen me waarom ik in godsnaam zou teruggaan naar zo’n oord van verderf waar toeristen als paddestoelen uit de grond schieten. Ze keken me zelfs aan met een gezicht vol walging, alsof ik net had gezegd dat ik elke dag stront als lunch eet.

Dus het finale oordeel?

Ja, de toeristen staan hier in duizendtallen klaar.
Ja, sommige toeristengroepen – kuch, Chinezen – doen er alles aan om op je zenuwen te werken: alles aanraken, roepen, vervuilen.
Ja, het is er duizend graden warm en in die hitte is het soms moeilijk om het hoofd koel te houden als je net door zo’n groep opgeslorpt wordt.

IMG_20180213_215257_031

Wat er gebeurt wanneer je tuktuk-driver je naar de zonsondergangtempel brengt ‘zonder Chinezen’: mini-Europa, da’s reuze.

IMG_20180213_215341_260

In zo’n geval is je GSM misschien inderdaad nog interessanter dan de zonsondergang.

Soms moet je je verbeelding gebruiken. Moet je je inbeelden hoe een site zou zijn als je er alleen zou rondlopen. Moet je kijken naar de details. Dan vergeet je dat er zonet een bende Chinezen een hakka stond te doen in een actieve tempel. Dan vergeet je dat er zonet eentje geklommen is op een muur, vlak naast het bord ‘do not climb‘. Dan vergeet je dat alles, vergeef je de tempels hun oneindige schoonheid en aantrekkingskracht en kan je nog steeds met opgeheven hoofd zeggen: Ja, ik vind de tempels rond Angkor Wat het mooiste van alles wat er is op aard.

Oh, en er zijn ook manieren om in een toeristisch walhalla van de platgetreden weg af te wijken. Dat ook, natuurlijk. Een foto van de zonsopkomst bij de eigenlijke Angkor tempel heb ik dus aan mij laten voorbijgaan. Maar dit niet:

IMG_20180213_214836_478

De zon hebben we uiteindelijk niet zien ondergaan; we zijn naar een match van de tuktuk drivers gaan kijken.

IMG_20180214_090958_511

De volgende ochtend hebben we zonsopgang gezien op een tempel met in totaal tien andere toeristen. 

IMG_20180213_215221_288

Nochtans ook schoon, zenne.

IMG_20180213_215903_097

Elke tempel heeft mindere ingangen. Sommige stukken zijn dus bijna verlaten.

IMG_20180213_215627_356

Dit is ‘m! De eigenlijke, enige Angkor Wat.

IMG_20180215_170703_086

Feeling overwhelmed? Look at those details.

IMG_20180213_215445_297

No worries! Zelfs op drukke plaatsen zijn er stukken waar niemand komt en waar je dus 100% voor the gram kunt gaan! Zelfs in de enige, echte Angkor Wat! Say Waaaaat?!

IMG_20180213_220118_593

Hoe kan je dit niet het mooist op aard vinden?

IMG_20180214_091252_617

Tempels die ver buiten het Angkor Complex liggen, worden vaak minder bezocht.

IMG_20180213_220841_863

Ja, de enige foto waarvoor ik in de rij ben gaan staan. En dan begreep niemand waarom ik bleef staan en geen selfie nam – zoals de bedoeling was van de rij.

IMG_20180213_214438_513

Dus dan toch maar even de nieuw herwonnen Go Pro bovengehaald.

IMG_20180213_221108_759

Honderden jaren oud he, mannekes!

IMG_20180213_221230_219

Als je rond de tempels wandelt, kom je al onmiddellijk veel minder toeristen tegen dan in de tempels. Ook wel meer spinnen.

IMG_20180214_091817_063

Dat die tempels nog bestaan is een mirakel op zich.

IMG_20180213_220436_785

Altijd blijven lachen.

IMG_20180213_222626_929

Voel je je opnieuw overweldigd? DETAILS!

IMG_20180214_091542_265

Kijk naar die vogels beneden. Zo mooi.

IMG_20180213_221309_380

Oké, sommige details zijn wat bijgewerkt.

IMG_20180215_170743_251

Het Angkor Wat complex heeft niet alleen prachtige tempels, maar ook wreed fotogenieke meren.

En als het hele Angkor Wat complex toch wat te druk is naar je zin, dan heb je nog andere prachtige zaken:

IMG_20180215_171021_100

Niet ver van Siem Reap ligt Phnom Kulen, een heilige berg – met mooie waterval.

IMG_20180215_170951_269

De rivierbodem is bedekt met linga’s – kilometers aan een stuk.

IMG_20180215_171122_697

Afkoelen in het ijskoude water bij de waterval: hoe vroeger je hier komt, hoe eenzamer je bent. Early birds always get the worm. En ze kunnen eindelijk hun action cam gebruiken waarvoor-ie dient.

IMG_20180215_170852_168

EN ZE HEBBEN HIER OOK KATTEN!! VIJFDUIZEND PLUSPUNTEN! 

IMG_20180216_181304_778

Prasat Preah Vihear; een bevochten tempel vlakbij de Thaise grens. En als je hier dan op één toerist na helemaal alleen bent dan wordt het alleen maar specialer.

IMG_20180216_181622_433

Prasat Preah Vihear, met in de achtergrond één van de vele bewakers voor de tempel.

IMG_20180216_182143_641

Tempel in het Koh Ker complex. De wortels omcirkelden de tempel de volledige 360°.

IMG_20180216_182323_174

Bang Mealea, al dichterbij Siem Reap en dus drukker, maar nog steeds fantastisch.

IMG_20180216_181854_673

OKE, IK BEN VERLIEFD OP DEZE TEMPEL!

IMG_20180216_182245_493

Detail bij Bang Mealea

IMG_20180216_182520_116

Beng Mealea.

IMG_20180216_181811_555

De befaamde ‘piramide’ in het Koh Ker complex.

4.000 eilanden en 2 Belgen

‘False advertising‘, zouden de Amerikanen roepen bij het aanschouwen van Si Phan Don – oftewel: de 4.000 eilanden bij Laos. Laos is het enige Zuid-Oost Aziatiche land dat volledig omgeven is door land. Omdat een mens altijd wil hebben wat hij niet krijgen kan, heeft Laos een inventieve oplossing bedacht: ze hebben hun eigen stukje kustklimaat gemaakt bij de 4.000 eilanden in de Mekong.

IMG_20180215_161645_719

Hopelijk zit Leonardo er ook nog.

IMG_20180211_112152_780

Leonardo nergens te bespeuren.

Voor u uw strandstoel en badhanddoek begint in te pakken: de meeste van deze eilanden zijn rotsblokken of bomen. Mijn favoriet eiland is het datgene waar er in het midden van de kolkende Mekong een schofel tentje staat. Dit is het Temptation Island van Laos: alle scheefpoepers moeten hier overnachten. Een twist die de televisieversie ook kan gebruiken. 

IMG_20180211_100030_787

Ontmoet: de Mekong met haar vele eilandjes.

IMG_20180211_112050_217.jpg

Ontmoet ook: De Hut der Verderf.

Verder beschikken de 4.000 eilanden ook over chille inwoners. Erg chill. Zodanig chill dat wij in ons hotel eigenlijk nooit iemand hebben gezien. Na twee dagen hadden we dan toch door dat we de permanent slapende uitbaatster best mochten wekken met onze vragen. Rechtstaan of gaan zitten deed ze niet, antwoorden wel. Zo praten tegen een balie is toch best maar vreemd. Ook vreemd: restaurants/cafés binnenwandelen en uiteindelijk vijf minuten later opnieuw buitenwandelen omdat er niemand – maar dan ook echt niemand – te vinden is. Niet achter de toog, niet in het restaurant zelf, niet in de toiletten, niet in de tuin, even heel luid kuchen, nee, nog altijd niemand, beetje stampen met de voeten en luidruchtig praten, nope, niets, volgend café.

De eilanden hebben ook veel fietsen, het ‘makkelijkste’ transportmiddel. Er zijn geen asfaltwegen, dus je fietst met de goedkoopste Chinese fiets ter wereld over zandwegen. En als je dan van het pad begint af te wijken dan worden de zandwegen een soort mountainbikepad avant la lettre. 48 uur later was ons achterste nog aan het revalideren van deze aanslag op het menselijk lichaam.

IMG_20180211_112344_842

SO MUCH PAIN.

IMG_20180211_112256_590

EN DAN NA AL DIE PIJN EEN DOOD EIND.

IMG_20180211_112504_684

Gelukkig werken andere bruggen nog wel.

En ik denk dat dit onze weken in Laos voor mij een beetje samenvat: het was niet altijd even makkelijk, de Laotianen waren in niets te vergelijken met hun Myanmarese buren, maar zodra je het prachtige landschap voor jezelf had, vergat je dit allemaal in een vingerknip.

IMG_20180210_122859_032

Wat? Een pijne poep? Ik weet er niks meer van: alles vergeven!

IMG_20180210_122645_008

De slechtste bediening ter wereld? Wie heeft er bediening nodig met dit uitzicht? Allemaal vergeven!

IMG_20180210_122726_329

Can’t be mad at animals.

IMG_20180210_122803_645

Vriendelijkste boat driver ter wereld. Leek nergens weg te willen en genoot 110% van elk uitzicht.

IMG_20180211_095945_409

Boten in de Mekong.

IMG_20180211_111804_033

Gebrek aan hotelpersoneel ook onmiddellijk vergeven met zo’n uitzicht.

IMG_20180211_095746_508

Tyler, wherever you may be, Laos has got your back.

IMG_20180211_111920_791

Vissers zijn altijd fotogeniek.

IMG_20180211_112535_523

Zelfs als het alleen hun attributen zijn.

IMG_20180211_112621_394

100% net zoals de schilderijen die ze op hun avondmarkten verkopen aan toeristen.

IMG_20180211_112703_830

Twee irrawaddydolfijnen in de Mekong. Deze walvis wordt met uitsterven bedreigd. In de Mekong leven er amper een 80-tal.

Het revalideren van de pijne fietspoepen deden we trouwens in Champasak – waar we ons mentaal en cultureel al voorbereiden op de volgende bestemming: Cambodja.

IMG_20180211_113726_173

De Angkoriaanse ruïne van Wat Phou nabij Champasak.

IMG_20180211_114435_393

Intrige.

IMG_20180211_114241_535

No listening.

IMG_20180211_113947_332

Frangipani-bloemen.

IMG_20180211_114107_382

Detail van de Angkoriaanse stijl.

IMG_20180211_113920_069

De tempel wordt vandaag nog steeds zeer actief gebruikt door de Laotianen.

IMG_20180211_113625_181

Afscheid nemen van een land doe je best met goed gezelschap.

IMG_20180211_112746_125

Overexcited.

Mieren eten op het Bolaven Plateau

Na 48 slapeloze uren was het zo ver: Jonas en ik stapten op onze gedeelde motorbike richting Bolaven Plateau. Dit was de allereerste keer dat we een motor huurden – op de e-bike in Bagan na. In Bagan deelden we eveneens één e-bike: de elektrische machine zag nogal zwaar af van ons gedeeld gewicht en een topsnelheid van 30 km/u was exceptioneel. Nu was het tijd voor the real deal: een semi-automatische Honda met Jonas achter het stuur en ik achterop.

IMG_20180211_105601_925.jpg

It’s not a big motorcycle, just a groovy little motorbike – of dat zingen de Beach Boys alvast over Honda.

Jammer genoeg was dit ook het moment waarop we toch maar eens onze voorraad anti-malariapillen begonnen te nemen. Dit verklaart de 48 wakkere uren: elke keer ik het waagde mijn ogen dicht te doen, begonnen er plots doemscenario’s in mijn hoofd te spoken. Dus hield ik mij ’s nachts bezig met het verzinnen van 68 motorongelukken, 32 plotwendingen over onze verloren Go Pro en moest ik ook plots alle vlaggen van de wereld vanbuiten leren via de Flags of the World Quiz van Sporcle.

Na 48 slapeloze – maar dus ook best leerzame – uren kon ik niet alleen alle vlaggen benoemen, maar kon de motorrit mij ook geen ruk meer schelen. Een soort therapie in rust, maar dan helemaal anders dan ik me had ingebeeld.

IMG_20180211_105333_001

Het Bolaven Plateau: verzameling van watervallen.

IMG_20180211_110716_795

Sooo pretty.

IMG_20180211_111530_802

Meer watervallen, meer!

Het Bolaven Plateau staat bekend om z’n koffie, z’n watervallen en z’n etnische minderheden. We reden de Big Loop en onze eerste niet-waterval-stop was bij Mr. Vieng. Deze koffieboer spreekt behoorlijk Engels (zeer zeldzaam hier) en zag wel brood in het toerisme. Hij zet zijn boerderij dus open voor bezoekers en leidt falang rond. Zijn tour focust zich voor 95% op koffie. De overige 5% laat hij toeristen dingen proeven die ze helemaal niet willen proeven. Heerlijke kerel. Bij een opgerold koffieblad hield hij halt en vertelde ons dat het blad propvol mieren zat. Vervolgens gaf hij een tik tegen het blad en zagen we honderden mieren panikeren. Terecht, want 1 seconde later nam Mr. Vieng het blad vast met beide handen, plette hij het blad met de honderden mieren erin en liet ons vervolgens het bloedbad aanschouwen. En dat stonk: naar een mix tussen azijn en citroen, maar dan toch vooral azijn. Proeven? Mnee, liever niet. Mr. Vieng had alle mieren voor zichzelf.

IMG_20180215_152254_015

Mr Vieng, een goedlachse koffieboer.

IMG_20180215_152509_316

Koffievrucht aan de boom.

IMG_20180215_152403_615

Gedroogde koffiebonen.

We zetten onze reis verder richting practige watervallen, mooie jungle en koffieboerderijen. We beslissen om toch ook de tour bij Mr. Hook te volgen. Hoewel ik zelf geen koffie drink, leek dit me wel een interessante tour: Mr. Hook spreekt niet alleen over koffie, maar ook over het leven in zijn dorp/stam. En het leven van Mr. Hook leest als een telenovelle: telkens je denkt dat het niet absurder kan, weet hij je te verrassen.

IMG_20180211_100652_298.jpg

Mr. Hook tijdens zijn tour.

Mr. Hook is de enige Laotiaan in zijn dorp die Engels spreekt. Hij heeft de Wikipedia-pagina over koffie dan ook helemaal vanbuiten geleerd en kan urenlang vertellen over de origine van de koffieboon, de naam ‘koffie’ of de drank zelf. Wanneer hij uitverteld is over koffie, spreekt hij graag over het leven in zijn dorp. Zijn dorp leefde nog niet zo lang geleden volledig afgezonderd van de wereld: geen elektriciteit, geen contact met andere dorpen, geen televisie: niets. Ze hadden volledig hun eigen wetten – die ze nu nog steeds naleven: kinderen worden uitgehuwelijkt vanaf achtjarige leeftijd, meisjes zijn vaak zwanger rond hun twaalf/dertien. Er zijn drie kerkhoven: eentje voor mensen die ‘goed’ gestorven zijn (ouderdom, ziekte,…), eentje voor mensen die ‘slecht’ gestorven zijn (ongeluk) en eentje voor zwangere vrouwen die tijdens hun bevalling sterven. Zwangere vrouwen die op het punt staan te bevallen, moeten het dorp verlaten en naar dit laatste kerkhof gaan. Overleven ze de bevalling dan nemen ze het kind na plusminus tien dagen terug mee naar het dorp. Daar moeten ze over vuur stappen om vervolgens het kind te presenteren aan de vader. Vervolgens vraagt die of het een ‘goed’ of ‘slecht’ kind is: goede kinderen worden geaccepteerd, ‘slechte’ kinderen worden weggedaan. Volgens Mr. Hook antwoorden de vrouwen steeds dat het een ‘goed’ kind is. Heeft de vrouw minder geluk en overleeft ze de bevalling niet dan wordt ze rechtopstaand begraven. Dit duurt drie dagen: de eerste dag wordt ze begraven tot de knieën, de tweede dag tot het middel en de derde dag volledig.

Bon, je leest het al: een bezoek aan Mr. Hook laat je niet onbewogen. Zijn stam gelooft nog heel erg in goede en kwade geesten en alles dat ze doen staat in teken hiervan. Zo offeren ze bijvoorbeeld puppies. Het is een hele eer wanneer je puppy verkozen wordt als offer. Vervolgens stampen ze de puppy tot hij sterft: door hem pijn te doen, gaan de ‘kwade geesten’ in de puppy en als hij dood is, worden ze verdreven.

Alsof het leven daar nog niet hard genoeg klinkt, is Mr. Hook een echte outcast. Hoewel mannen een nogal luxe-bestaan leiden in de stam (ze mogen meerdere vrouwen hebben, moeten niet echt werken,…), zag Mr. Hook het toch allemaal niet zo goed zitten. Bij zijn eerste uithuwelijking overtuigde hij zijn jongere broer om met het meisje te trouwen. Zo kon Mr. Hook zelf school blijven lopen. Eenmaal getrouwd mag dit namelijk niet meer. Bij zijn tweede uithuwelijking overtuigde hij zijn neef om met de nieuwe uitverkorene te trouwen. Zo kon hij uiteindelijk naar de universiteit. Toen vonden zijn ouders het wel genoeg. Via het dorpshoofd – er bestaat namelijk geen geschreven of gesproken taal in hun gemeenschap – contacteerden ze een professor in Paksé. Die bracht vreselijk nieuws aan Mr. Hook: zijn oma lag op sterven. Als hij haar nog wilde zien, moest hij onmiddellijk naar zijn dorp terugkeren. Eens aangekomen bleek oma springlevend en stond er een bruid en ultimatum klaar: Mr. Hook zou onmiddellijk trouwen of nooit nog welkom zijn.

Alsof menig script writer voor zo’n verhaal geen tonnen LSD nodig heeft, wordt het allemaal nog zotter wanneer blijkt dat Mr. Hook na zijn huwelijk de bloemetjes toch nog wat heeft buitengezet. Mr. Hook had seksuele betrekkingen met een buitenlandse vrouw: een big no-no in de gemeenschap. Na heel wat ontkenningen, kwam dit uiteindelijk toch uit bij een soort waarzeggerij die de moderne rechtstaat te kakken zet. Alle mannen van het dorp moesten een stok in rijst zetten en alleen de stok van Mr. Hook bleef rechtstaan in de rijst. Hij was dus de man die het ongeluk naar het dorp bracht.

Sindsdien is Mr. Hook bijna nergens meer welkom in zijn eigen dorp. Hij mag het dorp echter ook niet meer verlaten, omdat z’n dorpsgenoten geloven dat hij ongeluk brengt telkens hij weggaat. Bovendien krijgt hij dagelijks tientallen toeristen over de vloer – iets dat zijn gemeenschap niet apprecieert. Daar komt bij dat Mr. Hook probeert de jongere generatie bij te scholen – zo stuurde hij bijvoorbeeld z’n jongere zus weg uit het dorp naar school. Hij leert kinderen dat de aarde rond is, dat deze rond de zon draait en dat niet alle toeristen Amerikanen zijn die oorlog komen zaaien. Hij heeft ook ethische bezwaren bij het uithuwelijken van jonge meisjes, zeker aan oude mannen. Mr. Hook is er dan ook van overtuigd dat hij op een dag vermoord zal worden door de dorpsoudste.

Voor zo’n verhaal bestaat er maar één woord: SHOOK. En als een man met zo’n intriest levensverhaal mieren bovenhaalt dan kan je alleen maar instemmen om ze op te eten. Dus zo kwam ik te weten dat mieren smaken zoals ze ruiken: naar azijn en citroen. Een smaak die volledig overeenstemt met het zure leven van Mr. Hook: gevangen in een gemeenschap waar hij niet weg kan, maar ook niet thuis is.

IMG_20180211_100607_355

Mieren: niet mijn favoriete voedingsbron, maar toch nog 100x beter dan bijvoorbeeld rode biet. Bij deze ook weer een #ehsaldmc-opdracht volbracht!

IMG_20180211_105940_341

Na de verhalen van Mr. Hook krijgt het Bolaven Plateau toch een andere kleur.

IMG_20180211_110133_106

De natuur blijft wel wondermooi.

IMG_20180211_110230_184

Geen gevaarlijke slangen gespot, wel creepy crawlies.

IMG_20180211_111647_999

De creepy crawlies zijn het allemaal waard met een zicht als dit.

IMG_20180211_111610_701

Zo veel watervallen dat je over de ene naar de andere kan wandelen.

IMG_20180211_110852_879

Genieten van het zicht.

IMG_20180211_110422_417

Mooier gezelschap dan de spin.

IMG_20180211_110514_003

NOG mooier gezelschap.

IMG_20180211_110933_599

Favoriete waterval.

IMG_20180211_110015_685

De hippies zijn ook gepasseerd.

IMG_20180211_100142_338

Jonas kwelt graag kleine, hongerige katten.

De selfie van €574,50

Dit is ‘m dan: de selfie van 574,50 euro. Hij is genomen op wat onze laatste dag in Luang Prabang moest zijn, bij de overdrukke Kuang Si waterval. Veel geduld hebben we ervoor gehad ook: erg lang gewacht op een moment waarop we alleen op onze selfie zouden staan. Mission failed: achter mij zit namelijk een vrouw die ik krampachtig probeer te verbergen door… nu ja, krampachtig te poseren.

IMG_20180130_164019_501

Toegegeven, de watervallen zijn sowieso mooier zonder ons ervoor.

IMG_20180130_164345_992

Drop dead gorgeous.

IMG_20180130_163340_612

Het mooiste blauw.

IMG_20180130_164145_096

Zelfs compleet over- en onderbelicht nog een kunstwerk.

IMG_20180212_121027_226

Een betere GoPro foto.

We hadden het wel wat gehad in Luang Prabang: we hadden vijf dagen uitgetrokken voor de stad, maar eigenlijk ook vooral om eens langer eenzelfde uitvalsbasis te hebben. Toen we richting Pakse vertrokken met als einddoel de Cambodjaanse grens waren we dan ook echt klaar om afscheid te nemen van de culturele hoofdstad van Laos.

IMG_20180129_213310_680

Kinderen in de straten van Luang Prabang

IMG_20180129_213638_055

Boottocht vanuit Luang Prabang.

IMG_20180129_213100_722

Een tempel in de stad.

IMG_20180129_212836_062

Op de populaire avondmarkt.

IMG_20180129_213230_636

Tuk-tuk.

IMG_20180127_152412_224

De cliché-foto.

IMG_20180129_214032_192

Gouden tempels en rode bloemen.

IMG_20180129_213852_997

Hipster-borden hebben ze hier ook al uitgevonden.

IMG_20180129_213419_811

Prachtige stad, maar na vijf dagen toch tijd voor iets nieuws.

Eens aangekomen in Pakse begonnen we onze anti-malariakuur en deed ik de eerste dag niet veel meer dan klagen en in bed liggen. Die 30 dagen zonder klagen zijn hier niet helemaal doorgebroken. Toen Jonas meedeelde dat hij de GoPro niet vond, besteedde ik er dan ook niet te veel aandacht aan. Jonas verliest elke dag gemiddeld drie voorwerpen en om de vrede in onze relatie te bewaren heb ik als coping mechanism een strategie uitgewerkt waarbij ik hem gewoon negeer telkens hij zegt dat hij iets verloren is. Hij vindt het meestal toch terug binnen het half uur.

Toen de kamer een half uur later echter volledig vol lag met spullen, maar geen GoPro begonnen er toch wat alarmbellen af te gaan. Tijd om ter hulp te schieten:

‘De laatste keer dat ik de GoPro gezien heb, was bij de Kuang Si waterval. We zaten daar bij een café en ik heb de foto’s bekeken op de GoPro. Vervolgens heb ik de GoPro weggestoken in de rugzak. Ik ben 99% zeker dat ik hem weg heb gestoken, want toen we het café verlieten, ben ik nog teruggegaan naar onze tafel om deze zelf af te ruimen. We hadden twee Cornetto’s gegeten en mijn Cornetto was blauw met roos en smaakte naar chemische dingen. Ik heb de papiertjes van de Cornetto’s weggenomen van tafel en in de vuilbak gegooid. Er lag dus echt wel zeker niets meer op tafel.’

Ik hoorde Jonas al zuchten van Pakse tot Tokyo. Telkens hij iets kwijtspeelt, ontspint zich namelijk hetzelfde scenario: ik vertel tot in de kleinste details waar het verloren voorwerp de laatste keer gespot werd. Zo probeer ik via herinnering op te sporen waar het voorwerp kan zijn. Jonas heeft echter altijd hetzelfde antwoord op de vraag ‘waar heb je het dan het laatste gezien?’. Ik weet het niet meer‘.

Er kwam dus weinig schot in de zaak. Ik begon te bellen naar ons guest house in Luang Prabang: niemand nam op. Het was dan ook al midden in de nacht. Dat hield me niet tegen om te blijven zoeken en strategieën uit te werken om de verloren camera op te sporen. Tot Jonas de welgevleugelde woorden sprak: ‘Leer ermee leven, we zijn hem kwijt en gaan hem nooit nog terug zien.’

 

IMG_20180203_090531_955

Sommige reizigers waren hun action camera’s niet kwijt.

IMG_20180203_091603_835

Oké, het was rondbellen met een view.

Als een rode lap op een stier. Zo werkt dat. Ik verlies namelijk nooit iets. Geen wedstrijden, geen voorwerpen en geen geduld. Als ik al begin met GoPros te verliezen: wat blijft er dan nog over van mijn identiteit? Hoe kan ik dan dagelijks Jonas zijn verloren voorwerpen terugvinden en mijn superieure vindingrijkheid – letterlijk dan – onder zijn neus wrijven? Vanaf dat moment werd het een staatszaak om de GoPro terug te vinden.

Na enkele vergeefse telefoonpogingen kon ik maar één conclusie trekken: het opgegeven telefoonnummer van het guesthouse was nep. Intussen was ik nochtans doodzeker dat onze GoPro daar lag: het spoor stopte in het guesthouse. Na urenlange therapiesessies had Jonas namelijk toegegeven dat hij mogelijks misschien maar ook niet helemaal zeker maar toch wel waarschijnlijk daar het laatst de Go Pro had gezien. Als detective kon ik dan ook maar één iets concluderen: de GoPro was gevallen en lag in kamer veertien van het guesthouse.

IMG_20180211_105205_858

In de filmversie van dit verhaal zou dit dan de back drop zijn.

Dus begon ik maar willekeurig andere hotels te bellen. Tot één hotel het echte telefoonnummer gaf van het guesthouse. En er daar gereageerd werd met: ‘Yes, we have camera’. 

IN YOUR FACE, JONAS! Dat zei ik niet helemaal letterlijk, maar mijn blik zei het wel. Geslaagd in mijn opzet: het vinden van de camera. En zo verblind door het winnen dat ik koste wat kost de camera terug in mijn handen moest hebben: enkel dan zou de cirkel rond zijn. Enkel dan zou mijn identiteit hersteld worden en zou ik opnieuw kunnen verkondigen dat ik nooit verlies. En zo komt het dan we nu een selfie hebben van 574,50 euro: de kost om herenigd te worden met de camera. Om broodnodige tijd te sparen, moesten we immers twee vluchten nemen die we anders nooit zouden nemen.

Dus de volgende keer dat je pakketje van Bpost, DHL of UPS een dag vertraging heeft, weet dan: postservices zijn niet vanzelfsprekend in de rest van de wereld. Dat had ik alleszins niet verwacht.

TripAdvisor, hoe gaan wij er mee om?

Daar we beide nogal autistisch aangelegd zijn als het aankomt op voorbereiding/planning, is onze favoriete website tegenwoordig logischerwijs TripAdvisor. Het is nog maar een aantal jaar dat we deze site echt gebruiken, maar ondertussen zouden we niet meer zonder kunnen.

Hoe gaan we te werk bij het zoeken naar leuke activiteiten of restaurants? Hotels doen we voornamelijk via Lonely Planet en Booking.com. Daar gaan we enkel op TripAdvisor kijken als we echt twijfelen.

Het is een gave om een TripAdvisor review volledig te doorgronden. Wijzelf schrijven enkel reviews van zaken die we echt de moeite vonden of wanneer we vinden dat de mensheid hier vooral ver weg van dient te blijven. We gaan hiervan dan ook vanuit bij het lezen van de reviews.

  • Kleine restaurants die amper reviews hebben, maar super zijn, krijgen van ons altijd een review. Je ziet gewoon dat het effect van zo’n review gigantisch veel betekent. Bovenaan staan in de lijst helpt nu eenmaal als je je in een stad bevindt waar er 50 of meer restaurants zijn.
  • Grote restaurants die al tonnen reviews hebben, moeten al heel uitzonderlijk zijn om van ons een review te ontvangen. Of ze moeten verschrikkelijk slecht zijn, maar dat gebeurt gelukkig zelden (never forget het Indisch restaurant in Pakse met de lovende reviews en het verschrikkelijke eten).
  • Attracties krijgen een review als ze ons uitzonderlijk ‘geamuseerd’ hebben of als de service uitstekend is. Hierbij denken we dan vooral terug aan onze duiklessen die we namen in Indonesië of de reclining Buddha in Myanmar (stenen beelden van halfnaakte vrouwen in korte jeansbroek die gespiest werden door de duivel).
  • Hotels krijgen van ons een review (vrijwel altijd positief), als het gaat om kleine homestays, waar je logeert in de ene kamer die een familie nog overheeft. De vader of moeder des huizes vraagt meestal met een klein hartje of we hun zelfgemaakt kaartje kunnen doorgeven aan onze vrienden en een review kunnen schrijven. De opbouwende kritieken houden we voor op Booking.com (wanneer we ook echt via Booking boekten uiteraard).

Je moet jezelf inleven in de mindset van andere toeristen bij het lezen van de reviews. Er zijn om te beginnen al heel veel culturele verschillen. Het aantal Fransen dat we hebben zien klagen over het ontbreken van deftig brood in the middle of nowhere, is ontelbaar.

Stappen bij het kiezen van het juiste restaurant (activiteiten is eerder ter voorbereiding op eventuele rare zaken):

  1. We leven maar één keer en willen ons leven niet verkorten door raar eten. We gaan dus resoluut op zoek naar betaalbare restaurants die hoog in de lijst staan. Zeker in grote steden waar er 100+ restaurants zijn. In de kleinere steden, waar er soms maar 2 of 3 restaurants geregistreerd waren, gingen we meestal gewoon overal eens langs of lieten we ons adviseren door de locals (“good restaurant, not get sick”)
  2. Dollartekens: van $ tot $$$$. We zijn lang op reis en moeten dus een beetje op ons geld letten. De momenten waarop we duur aten, waren meestal de momenten waar we de tijd niet hadden om TripAdvisor te checken. Altijd leuk om dan te zien dat je in de nummer 7 van alle restaurants in Yangon zit, en ook slechts het dubbele betaalt van elders. Standaard gaan we op zoek naar restaurants met 1 tot 3 dollartekens.
  3. Filteren op keuken: Uiteindelijk is dit vrij basic: je hebt de Aziatische keuken, de meer Westerse en overal loopt er wel een verdwaalde Italiaan rond die verbazend overheerlijke pizza’s maakt.
  4. De reviews zelf gaan altijd van ‘Uitstekend’ tot ‘Vreselijk’ (eigen bewoording van TripAdvisor) en daar gaan we vooral op zoek naar de uitstersten: Wat zeggen de mensen die het fantastisch vonden? Wat zeggen de mensen die het verschrikkelijk vonden. Het is vooral een kunst om te leren begrijpen hoe serieus de mensen zijn die een verschrikkelijk review schrijven. Veel mensen hebben gewoon pech gehad, anderen klagen gewoon graag en denken niet na vooraleer ze een klein familierestaurantje volledig de grond in boren (de reden dat wij geen negatieve dingen schrijven over kleine zaken)
    • Over een bakkerij in een klein stadje in Myanmar: “We kunnen niet geloven dat deze zaak zich een bakkerij noemt. Ze hebben niet eens croissants of chodoladebroodjes” (Franse comment).
    • Nippon Bridge: “Het is een brug, die brengt je van punt A naar punt B aan de overkant van het water. Wat doet dit op TripAdvisor?” (True, Pakse heeft maar weinig te bieden en de brug was niet echt boeiend)
    • Google zeker ook eens: “Funny TripAdvisor reviews”.
  5. Als alles gewikt en gewogen is, dan gaan we ervoor. Is het een positieve ervaring, dan kan het al eens gebeuren dat we een review schrijven. We schrijven zeker niet van alles een review, we zijn nog net geen reisgidsen.
  6. We gaan nooit naar restaurants die bovenaan in de lijst staan omdat ze ervoor betaald hebben. Uit principe.

Belangrijk: We hebben altijd onze korrel zout mee bij het lezen. Er waren attracties waar we zouden lastiggevallen worden, gescamd, quasi overvallen en beroofd (die verhalen waren echt schrijnend), waar we binnenliepen zonder dat iemand ons ook maar aankeek. Soms heb je geluk, soms heb je pech.

Myanmar: Een aantal vragen.

Tijdens onze trip door Myanmar zaten we met een aantal vragen. Brandende vragen, waar we absoluut een antwoord op wilden. De ene vraag al wat serieuzer dan de andere, maar allen kregen ze een antwoord …

Waarom stoppen we altijd?

Het openbaar vervoer in Myanmar is over het algemeen goed te vertrouwen. Je moet echter wel tijd hebben. In een rechte lijn naar een bestemming rijden gaat niet en zeker bij bussen die overdag rijden, lijkt elk huis dat gepasseerd wordt een busstation te zijn. Chauffeurs geven ritten aan elkaar door onder het mom van “my brother also good speak English”. Iedereen is familie van elkaar en het business doen zit hen in het bloed. In de goede zin van het woord, want steeds komen we op onze bestemming aan met onze volledige baggage (op die ene keer bij Golden Rock na dan). Een snelheidscertificaat gaan ze echter nooit krijgen. Dit is trouwens niet alleen van toepassing bij bussen, ook bij boten gelden dezelfde regels. Bij Inle Lake stonden we vijf minuten te onderhandelen over de prijs van een kort boottochtje, stappen we in … om 100 meter te varen en dan vervolgens bij “zijn brother” in een andere boot te stappen.

20180108_144148.jpg

Onze bus. Locatie? Eerste stopplaats van onze 5 uur durende rit. Na amper 15 minuten.

Waarom hebben mensen hier winterjassen aan?

Toegegeven, het is niet overal even warm. In een land waar het vooral 30°c en warmer is, is 20°c blijkbaar extreem koud. Terwijl wij een gezellige wandeling in t-shirt maken, lopen we voorbij mensen in dikke jassen, met sjaals en mutsen. Wij moeter er waarschijnlijk even raar uitzien, maar het blijft bij een beperkt aantal keer dat we onze sweaters moeten bovenhalen.

Wanneer halen we ze dan wel boven? Als we de bus nemen! Van zodra je een bus neemt die iet of wat comfort heeft, neem je plaats in een ijskast. Standaard krijg je dan ook een dekentje om je warm te houden. Locals gebruiken dit ook, ook al zitten ze daar in hun winterjassen.

Waarom bloeden mensen hier uit hun mond?

Zonder twijfel mijn favoriete vraagstuk van onze trip door Myanmar. De eerste keer als je dit bewuste fenomeen tegenkomt, frons je toch even de wenkbrauwen. Dan volgt al heel snel een tweede, derde, vierde, … Iedereen lijkt last te hebben van zeer bloederig tandvlees. Voorts hebben ze ook last van slijmpjes in de keel, want rochelen lijkt ook één van de favoriete sporten te zijn. De rochels zijn dan dieprood en overal in het straatbeeld zie je de sporen.

De verklaring? Betelnoot. Kleine stukjes betelnoot worden in een betelblad gewikkeld, samen met wat extra smaakmakers. Vervolgens begint het kauwen. Inslikken lijkt geen goed idee te zijn, want iedereen spuwt het uit. Je zou er opgewekt van worden. Wij hebben het niet geprobeerd.

Nu moet je weten dat de mensen in Myanmar over het algemeen zeer vriendelijk en goedlachs zijn. Ze kauwen betelnoot zoals de Indonesiërs roken … in gigantische hoeveelheden. Zowat elke mannelijke glimlach toonde ons een set zwart/rode bloederige tanden en spreken wordt er ook niet gemakkelijker op. Je moet je inbeelden dat je met 10 kauwgommen tegelijk in je mond zit. Zo ziet het er alvast uit.

In Bagan was er het Betelnut Hotel. We zijn niet binnengeweest, maar ik veronderstel dat het een bloedbad was.

Vanwaar komen al die luidsprekers?

Als er iets te vieren is, dan liefst zo luid mogelijk. Het aantal keren dat we een pick-up zagen passeren waar de geluidsinstallatie groter was dan de pick-up zelf, is eigenlijk niet te tellen. Op, achter of voor de installatie een publiek dat varieerde van een aantal tieners tot halfbejaarde mannen en vrouwen. Hun doel? Voor de ene was het gewoon feest vieren (dat doen ze hier echt graag), voor de andere was het een geldinzameling, meestal voor de restauratie van een tempel. We hopen dat de gehoorschade meevalt.

IMG_20180109_194726_032

Foto getrokken vanop een militair kerkhof. Tomorrowland was er niets tegen. “Battle Mode Activated” was wel niet echt op z’n plek.

Waarom smeren de mensen hier vanalles op hun gezicht?

Een aantal vlekken, een streep, helemaal … mensen in Myanmar (vooral vrouwen en kinderen) besmeren zich dagelijks met Thanaka. Eén van onze gidsen legde het als volgt uit: “you have Nivea, we have Thanaka”. In het kort: Thanaka is de vermalen schors van de thanakaboom. Deze wordt aangelengd met water en op het gezicht gesmeerd. Dit zou een helende werking hebben voor de huid en zou tevens ook als zonnecreme kunnen gebruikt worden. Het is een gewoonte die we overal in Myanmar tegenkomen, maar bizar genoeg nooit op foto hebben vastgelegd.

Waar zijn de vuilnisbakken hier naartoe?

Misschien het enige minpuntje aan heel Myanmar: het ligt er op sommige plaatsen beschamend vuil bij. Het is duidelijk dat het hier nog niet doorgedrongen is wat de overdaad aan plastic kan veroorzaken als je alles gewoon op de grond gooit, of zelfs gewoon in de rivier. We zien wel dat een aantal grotere steden hier op inspelen, maar veel lijkt het nog niet te helpen. De bergen vuil liggen gewoon naast de weg en ze worden groter, dag na dag.

20180122_173043

Just a regular view in Yangon.

Waarom raken mensen hun elleboog aan?

Opnieuw iets dat we opmerkten bij de plaatselijke bevolking. Iedereen neemt alles aan met zijn of haar rechterhand. Ook in Myanmar is het linkerhand gedoemd om dat hand te zijn waar je ‘vieze dingen’ mee doet. Bij het aannemen – van geld bijvoorbeeld – zullen ze dus altijd hun rechterarm volledig uitstrekken en hun linker arm volledig buigen. Het linkerhand raakt dan vervolgens de elleboog. Meestal wordt dit nog gecombineerd met een kleine buiging.

Waarom toeteren mensen hier heel de tijd?

Dus, toeteren. Altijd, heel de tijd. Ook ’s nachts. Van zodra er iemand te dichtbij de wagen, bus of moto komt, wordt er getoeterd. Het straatbeeld lijkt ook voortdurend op “The Fast & The Furious”. Taxichauffeurs maken er een sport van om iedereen die ze zien voor te steken. Dit is niet altijd even vanzelfsprekend. In Myanmar wordt er rechts gereden, maar om één of andere duistere reden rijden ze met wagens waar het stuur ook rechts staat … voorsteken wordt dan altijd net wat moeilijker. Niet dat dat hen tegenhoudt. Brommertjes gebruiken hun toeter vooral omdat er praktisch nergens verkeerlichten staan. De regel hier (zo begrijpen wij hem): wie eerst durft oversteken, mag eerst oversteken. Betrekkelijk weinig ongevallen gezien, maar echt gezond kan het niet zijn. In de wagen werden amper gordels gedragen en de helm was nog geen standaarduitrustig voor wie met de moto reed.

Vanwaar komen al die fotostickers?

Een fenomeen vooral in de grotere steden. Net zoals de grote bussen bij ons stickers hebben met daarop de opties die ze aanbieden (toilet, airco, …), hebben auto’s dit hier ook. In alle eerlijkheid, niet echt een antwoord op de vraag. Stickers varieerden hier van Wifi tot een hartje dat dan ‘liefde’ moest voorstellen. Andere gaven aan dat je karaoke kon zingen. Weer anderen waren vrij duidelijk: No touching.

Bizar. Een manier om hun mannelijkheid te tonen?

IMG_20171231_183912_359

Slechts één van de vele voorbeelden.

5 redenen om van Myanmar te houden

Myanmar stond al enkele jaren op mijn travel wishlist. Door de inbreuken op de mensenrechten in het noordwesten van het land twijfelde ik echter of ik wel zou gaan: kan je zo’n regime wel steunen door toerisme? Ik denk dat dit een vraag is die elk individu anders zal beantwoorden. Na lang twijfelen, hakten we de knoop door en besloten we toch te gaan. En daar hebben we geen seconde spijt van gehad. Na amper vier dagen Myanmar was m’n hart gestolen – en wel om deze vijf redenen:

1. De mensen van Myanmar

De gastvriendelijkheid van de Myanmarezen is als een bodemloze put. Hoewel Zuid-Oost Azië sowieso bekend staat om z’n gastvrijheid, laat Myanmar z’n buren met schaamrood op de wangen achter. De meest oprecht vriendelijke mensen ter wereld wonen hier. Loop je door de straten? Dan word je om de vijf minuten begroet met een enthousiaste ‘Mingalabar‘. Niet om je iets te verkopen, maar gewoon: omdat het kan. Wil je ergens naartoe? In Myanmar bewegen ze hemel en aarde om hun land te tonen, op een authentieke manier. Zelfs in Bagan – het toonbeeld van ‘onecht’ Myanmar volgens veel Myanmarezen – laten verkopers alles vallen als je problemen hebt met je e-bike of als je iets te snel richting toilet stuift: ‘oooh noo, everything okay? I help you‘. En nogmaals: nooit om je iets te verkopen.

Je kan geen zaak binnenwandelen of iedereen staat voor je recht. Er is geen beginnen aan om zelf je rugzak ergens in een laadruim te leggen, want zeven mannen vechten om deze eer. En als je – zoals ik – zwaar op je muil gaat in een tempel dan staat de hele lokale gemeenschap klaar om je te helpen. Niet omdat je blank bent: deze gastvrijheid delen ze gratis uit aan iedereen: locals én toeristen.

De Myanmarezen houden dan ook stevig vast aan hun traditie: vrouwen én mannen lopen in longyi over straat. Nivea bestaat hier, maar ziet z’n marktaandeel volledig opgesnoept door de thanaka boom waarmee de lokale bevolking een geelachtige pasta maakt (tegen zonnebrand en als gezichtscreme). We hopen dan ook dat Myanmar z’n traditie, gastvrijheid en glimlach kan bewaren, terwijl steeds meer westerse invloeden zich opdringen.

IMG_20180119_205854_682

Elke Myanmarees gaat in z’n leven twee keer naar het klooster: één keer als kind en één keer als twintiger.

IMG_20180114_132314_401

Hoewel de vissers al lang niet meer op deze traditionele manier vissen, komen enkele locals dagelijks een show geven op het Inle Lake – in de hoop zo inkomsten uit het toerisme te halen.

IMG_20180119_210551_068

Kinderen spelen op straat en dat gebeurt zowel in voetbalshirt als in traditionele klederdracht.

IMG_20180119_210629_538

Twee monniken lopen over straat.

IMG_20180102_212856_197_1

De lokale bevolking vaart door de velden en verdient op die manier extra geld aan toerisme.

IMG_20180109_194801_335

‘De jeugd’ houdt een feestje – in longyi. Hoewel de jongen centraal in de foto er eerder een ‘shortyi’ van gemaakt heeft.

IMG_20180109_202726_780

Thanaka op neus en wangen, bidden in het hart.

IMG_20180112_221542_607

Eindeloos veel geduld.

2. Het Gouden Land

Een bijnaam die het alle eer aandoet: niet alleen omwille van z’n ontelbaar aantal gouden stupa, maar vooral omwille van de niet te evenaren zonsopgangen/ondergangen. Nog nooit eerder zag ik onze zon zo dramatisch op het toneel verschijnen om twaalf uur laten met dezelfde elegantie terug achter de coulissen te gaan.

IMG_20180119_210350_571

When the sun goes down.

IMG_20180120_202006_145

Zonsopgang in Bagan.

IMG_20180121_204432_348

Een tweede zonsopgang in Bagan.

IMG_20180120_202159_101

Zelfs zonder ballonnen eindeloos mooi.

IMG_20180121_205417_822

De kleuren van zonsondergang: geel, oranje, rood, paars.

IMG_20180112_221806_417

Echte vissers op het Inle Meer vissen bij zonsopgang en (hier) zonsondergang. Dan is het meer op z’n kalmst. Ze verdienen per week ongeveer 20.000 Kyat met vissen (12 euro, ofwel bijna 2 euro per dag).

IMG_20171230_133851_884

En als de zon niet voldoende goudgloed voorziet dan doen de tempels het wel.

3. De tempels en de natuur

Myanmar heeft een eindeloze voorraad tempels, zo veel dat de befaamde ‘temple fatigue‘ soms om de hoek loert. Geen nood though: de meeste tempels worden omgeven door prachtige natuur. Ben je de tempels even beu? Dan hoef je soms maar vijf minuten te wandelen om in een prachtig, onaangeroerd landschap te mijmeren. De mooiste tempels van Myanmar combineren bovendien religie en natuur: in de befaamde grottempels zie je niet alleen duizenden boeddha beelden, maar ook mooie stalactieten.

IMG_20180102_211906_397_1

De exacte plaats waar ik na vier dagen verliefd werd op Myanmar: in het ‘platteland’ nabij Hpa-an.

IMG_20180102_211829_112_1

‘Bat Cave’ nabij Hpa-an: miljoenen vleermuizen vliegen bij zonsondergang uit hun grot.

IMG_20180102_212028_477_1

Just a road.

IMG_20180102_212641_995_1

Stoepa’s op de meest ontoegankelijke plaatsen.

IMG_20180112_222603_819

Eeuwenoude tempels.

IMG_20180121_204951_568

Een ander beeld van Bagan.

IMG_20180119_205614_268

Maak anders nog mooiere, meer gedetailleerde houten tempels. Ah nee, wacht, mooier kan letterlijk niet.

IMG_20180119_210442_179

Is het een grot? Is het een tempel? Zijn het eeuwenoude muurschilderingen? Yes! Yes! Yes!

4. Alle toeristen zitten in Thailand

Enerzijds hoop je dat het massatoerisme Myanmar nooit echt bereikt. Anderzijds besef je dat dit slechts een kwestie van tijd is. Hopelijk kunnen de Myanmarezen ooit voldoende geld verdienen met toerisme, zonder hun waarden en cultuur te verguisen. Op dit moment lukt hen dat behoorlijk goed: het ‘massatoerisme’ houdt zich aan één bepaalde route en is hierdoor makkelijk te vermijden. In plaatsen die nog maar ‘recent’ vrij zijn gegeven voor toerisme, ben je zelf nog een attractie. In heel Hpa-an zaten er welgeteld twintig toeristen. Maar ook op de meest toeristische locaties, zoals Bagan, is het makkelijk om het betreden pad te verlaten. De toeristen in Myanmar lijken ook van een ander kaliber dan deze in bijvoorbeeld Thailand: geen bars, geen full moon parties en geen korte broeken in Myanmar. Ben je dus op zoek naar booze cruises dan kijk je beter even verder.

IMG_20180119_210736_759

Monywa: een stad tussen Bagan en Mandalay. Aantal gespotte toeristen in deze stad: drie. De tourbussen van Bagan naar Mandalay stoppen hier even bij de belangrijkste tempels als break, maar het loont de moeite om hier langer te blijven.

IMG_20180121_204339_267

Wanneer de locals je vertellen over een ‘geheime’ tempel waar je helemaal alleen naar zonsopgang/ondergang kan kijken en je niet kan stoppen met lachen – omdat ze 100% gelijk hebben.

IMG_20180121_204544_209

Bagan: bij de populairste tempels staan twintig tourbussen, bij de ‘mindere’ tempels staan gewoon twee mensen Titanic na te doen. Your choice.

IMG_20180102_211447_736_1

Totaal aantal toeristen in Hpa-an stad: ongeveer twintig. Totaal aantal toeristen op deze tempel: onze groep van zes.

IMG_20180109_203001_497

Pidaya Caves met meer dan 8000 boeddhabeelden, een doolhof (!), een geheime grot (hier afgebeeld) en toch bijna geen enkele toerist.

5. De dieren in Myanmar

Myanmar is straatarm. We hebben mensen zien leven op straat (heel veel), in hun wagen, in een ambulance of in hun winkelkraampje. Deze mensen hebben niets: geen toilet, geen douche, geen bed. Ondanks het feit dat de meerderheid van de Myanmarezen in armoede leeft, hebben we nergens zo’n weldoorvoerde straatdieren gespot. Dit zegt volgens mij ook iets over de plaatselijke bevolking: hoewel ze zelf niets hebben, laten ze de weinige rijst die ze ‘over’ hebben op straat staan voor de dieren. Nabije elke tempel (en dat is zowat om de 100 meter) staat er een kommetje met water. Waar straatkatten in Indonesië en Maleisië schichtig wegschieten als je dichterbij komt, komen de kittens in Myanmar naar je toe gelopen. Ze zijn dus helemaal niet bang van mensen, zoals de doorsnee straatkat. En dit kan je als de vreemdste reden ooit zien om verliefd te worden op een land, maar voor mij zegt dit alles. Een bevolking die weinig heeft, altijd lacht en waar zelfs de straatdieren met je komen knuffelen.

IMG_20180119_210109_663

Strike a pose: veel straatdieren cirkelen rond tempels omdat monniken hen hier dagelijks voorzien van voedsel.

IMG_20180120_201610_211

Zonsopgang in Bagan op een ‘drukke tempel’: veertien personen, vier pups en één volwassen hond.

IMG_20180109_180948_993

Katten zijn mijn ware liefde.

IMG_20180112_221954_312

Beste diersoort ter wereld.

Golden tijdverlies?

Myanmar is nog steeds voor het grootste deel een blinde vlek. Had je me op voorhand gevraagd wat we daar zouden gaan doen, dan zou het stoppen na Bagan (tempels) en Yangon (ik zou vermoedelijk gedacht hebben dat dit de hoofdstad was, wat niet zo is). En ja, ik had ook wel al eens gehoord van een rots, volledig in het goud, die ergens stond te balanceren.

Golden Rock dus. Er geraken hoorde doenbaar te zijn vanuit Mawlamyine. Met de bus een drietal uurtjes rijden. We hadden ondertussen al enkele bussen genomen in Indonesië en Maleisië en waren voorbereid op pure horror (altijd goed om verwachtingen een beetje te managen), maar konden leven met het exemplaar dat voor onze neuzen stond, om zes uur ’s morgens. Toegegeven, de exemplaren ernaast waren allemaal nieuwer en zagen er allemaal beter uit, maar ook deze bus had vaste plaatsen en we vertrouwden erop onze baggage nog terug te zullen zien (Spoiler: we zagen ze terug).

Het was nog koel en de wegen waren nog tamelijk rustig om 6.30 ’s morgens. Dat veranderde wel. Het werd gezellig warm in de bus (niet te warm gelukkig) en na wat tussenstops (je kan toch moeilijk in één keer rechtstreeks naar je bestemming rijden), kwamen we een drietal uur later aan in Kyaikto. Joepie, dat ging vlot! Ons ticket was er eentje naar Kinpon dat nog 16 kilometer verder lag en we zouden dus moeten overstappen.

Dat leek echter niet het plan te worden van twee motortaxi’s. Ons hotel was vlakbij. Gratis vervoer! 5 minuten later stonden we aan het verkeerde hotel. OK, het had ook “Golden” in zijn naam, maar ik heb het vermoeden dat veel hotels/restaurants dezelfde strategie gekozen hebben bij het kiezen van een naam. Dus wij opnieuw op de moto. Even inbeelden: kleine moto met twee mensen op, inclusief rugzak van om en bij de 15 kilo.

Even een disclaimer: dit doen we nooit meer. De twee heren namen ons mee voor een rit van 16 kilometer, tegen op sommige momenten 70 kilometer per uur en zonder ons te voorzien van een helm. Komt er nog bij dat de rit, die gratis zou zijn, plots 16.000 MMK (10€) zou kosten. Het heeft lang geduurd, maar we zijn er met open ogen ingetrapt. Nooit meer dus.

IMG_20180109_202430_189

Enkel mannen toegelaten.

Golden Rock zelf dan maar. De enige manier om boven te geraken is om een plaatsje te bemachtigen op één van de trucks die zowat machinaal de horden toeristen naar boven brengen. Een bus zeg je? Neen, een kleine vrachtwagen met in de laadbak ‘plaats’ voor zowat 60 mensen. In de cabine zelf passen er ook nog eens vijf, maar dat is bijbetalen. De rit naar boven (2.000 MMK pp) is best te vergelijken met de Space Mountain in Disneyland, maar dan langer, veel langer. Chauffeurs rijden duidelijk op commissie en willen zo snel mogelijk de berg op. We worden heftig door elkaar geschud op de veel te kleine plaats die we hebben. Het jongetje voor ons begint vol overgave zijn zusje onder te kotsen. Onderweg stoppen we een aantal keer om geld in te zamelen voor het goede doel en omdat het blijkbaar eenrichtingsverkeer is moeten we vaak ook even afwachten. Het zorgt er alleen maar voor dat de chauffeur nog harder op zijn gas begon te duwen.

Boven op Golden Rock zelf werd het duidelijk hoe druk het hier eigenlijk was. Het was zondag en iedereen wilde tegelijk die gouden rotsformatie voorzien van een extra laagje bladgoud. De mannen dan toch, vrouwen werden op een veilige afstand gehouden. Toeristen (misschien 1% van de totale bezoekers?) betalen hier 10.000 MMK , Birmezen lopen gewoon gratis naar binnen.

Wat krijg je voor die 10.000 MMK?

  • Vieze blikken van de locals omdat de rok (tot op enkelhoogte) van Anneke een kleine split had. Dit werd verholpen door een ‘gratis’ Longyi die paradoxaal genoeg korter was dan de rok zelf. De gratis Longyi bleek uiteraard geld te kosten. In Myanmar ga je liefst niet in discussie met 5 politie-agentes.
  • Een gouden rots in een mooie setting. De rots zelf is evenwel vrij klein en verliest zijn pracht een beetje in de setting waarin hij staat. Heel veel kleine en grote gebouwen en gewoon ook de massa aanwezig. (dit is potentieel anders tijdens weekdagen natuurlijk)
  • Hopen en hopen afval. Plastic, papiertjes, etensresten, you name it. Ze komen allemaal om de steen te bewonderen, maar gooien hun afval gewoon over de reling. Overal waar je keek lagen bergen afval.
  • Een dansact met een vrouw die elke twee minuten flauwviel, maar mits enkele milde schenkingen toch wel weer snel op de been was.
  • Een gevoel van: was het dit nu?

Er zit meer in deze plek en dat heeft de overheid ondertussen ook wel door. Ze zijn bezig met het installeren van een kabelbaan en een aantal nieuwe resorts voor toeristen is in aanbouw. De kabelbaan start nu nog gewoon in het niets, de resorts zijn nu slechts hopen afval.

IMG_20180109_202350_409

De verkoper van bladgoud doet hier gouden zaken.

IMG_20180109_202553_731

Welkom op Camping Golden Rock

IMG_20180109_202726_780

Vrouw volledig ‘in trance’

IMG_20180109_202654_213

Expectations versus reality

Ik ben oprecht benieuwd hoe dit hier binnen 5 jaar zal uitzien. Hopelijk is die steen dan nog niet naar beneden gegleden uiteraard.

Opdracht #12: Maak een fietstocht van minstens 10 kilometer.

Dat ik een opdracht krijg om ‘maar’ tien kilometer te fietsen zegt voldoende over mijn relatie met de befaamde tweewieler. De wederzijdse betrekkingen zijn vrij tot zeer koel. Toen we dus te horen kregen dat de makkelijkste/goedkoopste manier om Inle Lake te verkennen per fiets was, volgde er eerst een golf van teleurstelling. Pas daarna kwam het besef dat er iets mee gewonnen kon worden dankzij de opdrachten. Daarom nu het verhaal van een fietstocht, drie kledingwissels en veel pijn.

0 tot 7,5 kilometer

Alle begin is moeilijk: met ons vers gehuurd fietsje reden we eerst de verkeerde kant op om vervolgens zeer elegant opnieuw voorbij de verhuurzaak te fietsen. Daarna was het één rechte lijn tot Shwe Yan Pyay: het meest gefotografeerde klooster van de stad. Het klooster is bekend voor z’n jonge leerling-monniken, ovale ramen en lichtinval. Die drie factoren maken het tot een geliefde fotografielocatie. Onze eerste hindernis was dan ook een Italiaan die elke leerling-monnik aansprak om te poseren – ondanks het gigantische bord dat dit verbood.

IMG_20180112_222803_103

Shwe Yan Pyay

IMG_20180112_222603_819

Shwe Yan Pyay

IMG_20180112_222529_096

Outfit #1: cultureel zeer gepast, niet zo fietsvriendelijk.

IMG_20180112_222356_821

Detail tempel.

De tweede hindernis kwam er in de vorm van kittens. Eindeloos veel kittens. Dit is een zware hindernis, omdat ik moreel verplicht ben elke kat die mijn pad kruist aandacht te schenken. Lang verhaal kort: onze uitstap van een half uur, duurde uiteindelijk anderhalf uur à twee uur.

IMG_20180112_222159_092

Wie wil nu niet de hele voormiddag doorbrengen bij zogende kittens?

IMG_20180112_222233_872

De gemiddelde bezoeker wil dat de monniken poseren, maar ik verkies de katten.

IMG_20180112_221954_312

LIEFDE.

Na urenlang kittens knuffelen, slaagde onze Italiaanse vriend er dan ook eindelijk in om de leerling-monniken te overtuigen te poseren. Dit kostte hem zakken vol geld, de tussenkomst van een local en nog meer zakken vol geld toen de monniken hem doodleuk meldden dat ze er toch niet zo veel zin in hadden. Hadden wij toch een beetje gratis entertainment.

IMG_20180112_222100_578

Mediterende monnik.

IMG_20180112_222855_769

Na urenlang aandringen (en het aanvaarden van meerdere bribes) ging de jonge monnik dan toch voor het raam zitten. Alleen niet in de positie die de fotograaf wou.

Na het kloosterbezoek terug richting Nyaung Shwe. Na al die religieuze activiteiten was het opnieuw tijd voor harde wetenschap. Daarom startte ik een experiment op: ‘hoe lang kan een persoon met een lange jurk fietsen zonder problemen’. Het antwoord bleek uiterst ontnuchterend: vijf minuten was zowat het langste dat er gefietst kon worden zonder kleed tussen de spaken. Niet goed.

7,5 kilometer tot 8 kilometer

Wardrobe change! Enige probleem: alle ‘gepaste’ kleding zat in de was – op de lange jurk na. Oplossing: kort kleedje. Nadeel: cultuur zeer ongepast in Myanmar. Het wetenschappelijk experiment ‘kan je op 500 meter te vaak aangestaard worden’ werd ondernomen. Het antwoord: ja.

8 kilometer tot 31 kilometer

Hup, kortgerokt naar de eerste de beste winkel om ‘meer gepaste’ kledij te kopen. In realiteit hield dit in: er zwaar opgelegd worden door een Chinese immigrante. Na – letterlijk – een halve dag konden we dan eindelijk beginnen aan onze fietstocht. Jonas ook eindelijk minder geïrriteerd.

IMG_20180112_223735_558

Outfit #3: cultureel semi-gepast en fietsvriendelijk.

Eerst fietsten we langs de noordoostelijke kant van het meer: van Nyaung Shwe naar Maing Thauk. Onderweg prachtige zichten: rode bergen aan de linkerkant, het meer aan de rechterkant.

IMG_20180112_222928_130

Het Inle Meer is omringd door prachtig riet.

Aangekomen in Maing Thauk namen we een boot om ons en onze fietsen over het Inle Meer te zetten. Na stevige onderhandelingen – oh, wat ga ik blij zijn met vaste prijszettingen als ik terug ben – gingen we aan boord. Vreemd genoeg kon dit niet via het trapje aan de steiger. Als je weinig betaalt, moet je over boten klimmen. En moet je blijkbaar 10 liter water over je heen krijgen – of toch als je Jonas bent.

IMG_20180112_223002_172

Drijvende tuinen op het Inle Meer, waar groenten geteeld worden.

Kurkdroog kwam ik aan in Khaung Daing. Het geluk stond één keer aan mijn zijde. Na de boottocht opnieuw de fiets op, ditmaal met meer pagodes en kloosters op onze weg.

IMG_20180112_223309_083

Pagodes.

IMG_20180112_223553_719

Uitzicht op de bergen.

IMG_20180112_223515_898

Zicht op één van de kleine dorpjes nabij Inle Meer.

IMG_20180112_223433_344

Zicht op het meer.

Het advies bleek alleszins correct: een fietstocht is de ideale manier om Inle Lake en haar omliggende dorpjes te verkennen. En tegen alle verwachtingen in was het Jonas die meer kloeg dan ikzelf. Al moet ik eerlijk zijn: ik begrijp fietsen nog altijd niet. Eénendertig kilometer lang zeer hebben aan uw gat is geen sport, maar een moderne marteling. En de staat van de wegen in Myanmar verergert de pijn alleen maar.

Eindoordeel van deze opdracht: ***/*****

Twee minpunten voor de eindeloze pijn die we momenteel ondervinden.

IMG_20180112_223033_840

Selfie-boat!